Ka një moment në sallën e gjyqit në Idrizovë që vlen më shumë se katër orë pyetje të kryqëzuara. Avokatja e Grozdan Millkovskit, pronarit të objektit ku ndodhej „Puls“, po përpiqej ta çonte ekspertin drejt përgjigjes që i duhej: në vitin 2012, kur e dha me qira, ndërtesa ishte repart prodhimi, e sigurt dhe në rregull. Eksperti e konfirmoi. Pastaj erdhi pyetja tjetër, dhe përgjigjja që e shkatërroi të gjithë konstruktin.

„Sipas Ligjit për ndërtim, kërkesën për ndryshim destinacioni të objektit duhet ta dorëzojë pronari i objektit“, tha Goran Markovski, profesor në Fakultetin e Ndërtimtarisë pranë UKIM-it dhe një nga dëshmitarët më të rëndësishëm të akuzës. Pronari. Jo qiramarrësi. Jo ai që vendoste sfungjer poliuretani nën tavan. Ai emri i të cilit është në letër.

Kontrata e brendshme nuk është ligj

Mbrojtja u përpoq ta anashkalonte këtë me kontratën e qirasë, në të cilën ka një nen që thotë se dokumentet e nevojshme për veprimtarinë i siguron qiramarrësi. Markovski nuk lëvizi. Marrëveshjet mes palëve, me gojë apo me shkrim, nuk vlejnë përballë Ligjit për ndërtim. „Mbi bazën e asaj kontrate të tyre të brendshme komuna nuk mund të lëshojë leje, duhet ose autorizim ose pronari personalisht“, tha eksperti.

Ky është çelësi i gjithë procedurës, i thënë në një fjali. Njëzet e një veta mund ta ndajnë përgjegjësinë në letër, por shteti njeh vetëm një nënshkrim. Dhe këtu bëhet e qartë pse pyetja se kush duhej ta dorëzonte kërkesën nuk është teknikalitet - ai është ndryshimi mes një objekti që kaloi kontrollin dhe një objekti ku nuk hyri asnjë inspektor.

Inspektori që kishte të drejtën dhe detyrimin

Pjesa e dytë e ekspertizës godet edhe më afër institucioneve. Në pyetjen nëse inspektori i ndërtimit mund të veprojë vetë pasi objekti është vënë në funksion, pa rikonstruksione të raportuara, Markovski ishte i qartë: inspektori jo vetëm ka të drejtë, por edhe detyrim të reagojë edhe pas ndërtimit, në çdo ndryshim destinacioni, shtesë apo modifikim.

„Fati i objekteve, nga lëshimi i lejes së ndërtimit e deri te rrënimi i tij, është në kompetencë të inspektorit të ndërtimit, pavarësisht se cila veprimtari kryhet brenda“, theksoi eksperti. Mes të akuzuarve janë edhe dy inspektorë komunalë të ndërtimit nga Koçani.

Për shkakun e zjarrit ekspertiza nuk shprehet, por për përhapjen e tij po: „Përhapja e shpejtë e zjarrit është pasojë e drejtpërdrejtë e zgjedhjes së materialeve të papërshtatshme ndërtimi.“ Sfungjer për izolim akustik, në një objekt që kurrë nuk ishte projektuar si diskotekë.

Pyetjet që nuk bëhen

Prindërit e të vdekurve dolën gjatë pushimit të seancës me një deklaratë që e përshkruan gjendjen më mirë se çdo koment juridik. „Nga seanca e sotme një gjë bëhet gjithnjë e më e dukshme: pyetjet thelbësore duket se janë më të vështirat për t'u bërë“, tha Aleksandar Naunov. Në vend të pyetjeve të sakta që do t'i verifikonin gjetjet, dëgjuan seri të gjata përsëritjesh dhe kthimesh te ajo që ishte thënë tashmë.

„Ne do të rrimë dhe do të dëgjojmë sa të duhet, sepse pas këtij gjyqi nuk qëndrojnë vetëm grumbuj dokumentesh dhe ekspertizash - qëndrojnë 63 jetë që përfunduan dhe familje që i jetojnë pasojat çdo ditë. Faktet rrëzohen me fakte, ekspertizat me argumente, kurse koha, me sa duket, me pyetje pa fund“, shtoi ai.

Akuzën e përfaqëson një ekip prej 15 prokurorësh publikë, procedurën e drejton gjyqtarja Dijana Gruevska-Ilievska, dhe rasti është ende në fazën e provave. Pas marrjes në pyetje të ekspertëve të ndërtimit, prokuroria duhet të përfundojë me paraqitjen e provave të veta, pastaj fillon mbrojtja. Seanca e radhës është më 1 shtator.

Gjyqi është i domosdoshëm, dhe ka kuptim vetëm nëse prej tij del një përgjigje që është më shumë se një renditje nënshkrimesh. Deri atëherë vlen të mbahet mend një fjali nga seanca e sotme: detyrimi i inspektorit të ndërtimit nuk pushon kur ndërtesa të jetë ngritur. Nuk pushoi as atëherë kur reparti u bë diskotekë.