Mickoski paralajmëron për shërbime dhe protesta të paguara, analisti përgjigjet: pa pakënaqësi të vërtetë nuk ka rrugë

Në Tiranë protestat antiqeveritare u bënë të dhunshme, Franca, Italia dhe Belgjika janë në rrugë, Beogradi sot voton pas muajsh protestash, sindikatat dolën në Bullgari, pakënaqësia arriti edhe në Greqi. Në fjalimin për 23 Tetorin, kryeministri Hristijan Mickoski ofroi një shpjegim pse kjo mund të arrijë edhe këtu: shërbime në rajon që janë vazhdimisht aktive, provokime të mundshme dhe përpjekje që Maqedonia të tërhiqet në problemet e fqinjëve. Opozita, sipas tij, mund të marrë pjesë në skenarë të tillë „për para dhe premtime të rreme për karrige“.

Përgjigjja e parë erdhi nga analisti Petar Arsovski dhe nuk përputhet me tezën qeveritare. „Shërbimet nuk mund të nisin drejtpërdrejt protesta, sidomos të kësaj madhësie, duhet të ketë një pakënaqësi autentike që të shfaqet diçka e tillë“, thotë ai. Asnjë parti, mendon Arsovski, nuk ka forcë të nxjerrë protesta kaq masive. Më së shumti që mund të bëjë opozita është mbështetja e mëvonshme.

Arsyeja që askush nuk do ta thotë me zë

Fjalia më e rëndësishme në gjithë debatin është ajo që citohet më pak. Arsyeja strukturore e valës, thotë Arsovski, është se brezat më të rinj nuk mund ta arrijnë cilësinë e jetës së të moshuarve. „Ka të tillë edhe në Maqedoni“, shton ai, vetëm se gatishmëria për protesta këtu tani për tani është më e ulët se te fqinjët. Ai nuk pret përhapje të drejtpërdrejtë, por pret pakënaqësi sporadike te grupet më të prekura.

Të tjerët e shohin ndryshe. Eksperti i sigurisë Ljubomir Gjurçevski mendon se kriza ekonomike në Evropë do të lindë protesta edhe në Ballkan, „ku ne jemi me pagat më të ulëta“, dhe se e gjithë kjo mund të shfrytëzohet për destabilizim - Maqedonia, thotë ai, do të jetë shënjestër. Profesori Filip Petrovski shkon edhe më tej: protestat në Evropë për të janë „agjendë e sinkronizuar mirë“ e strukturave rinore të majta, me kulmin e paralajmëruar rreth 20 nëntorit.

Pastaj është edhe Pavle Trajanov, koordinator kombëtar për luftën kundër ekstremizmit të dhunshëm dhe terrorizmit, pra funksionar i shtetit. Ai thotë se Maqedonia është e qetë, se pushteti aktual është „dy vjet e disa muaj“ dhe se mbështetja e qytetarëve është „ende e madhe“. Një funksionar shtetëror që e mat mbështetjen e pushtetit - ky është mendim, jo analizë sigurie.

Nëse të rinjtë nuk mund të jetojnë si prindërit e tyre, këtë nuk e ka sajuar asnjë shërbim i huaj. Këto janë pagat dhe biletat në një drejtim drejt jashtë vendit. A do ta shohë pushteti këtë si problem për t'u zgjidhur, apo si edhe një kërcënim nga jashtë?