Serbia do të mbajë zgjedhje të parakohshme parlamentare më 25 tetor. Data vjen pas gati një viti protestash, bllokadash dhe krize institucionale që filloi me strehën e rrëzuar në Novi Sad dhe nuk ka pushuar që atëherë.

Sipas burimeve mediatike serbe, Kuvendi duhet të shpërndahet në ditët në vijim, me propozim formal të Qeverisë - që është kushti ligjor për shpalljen e zgjedhjeve të reja. Fushata, sipas ligjit, zgjat mes 45 dhe 60 ditësh. Llogaria del të dielën, më 25 tetor.

Aleksandar Vuçiq ndërkohë e shtyu tubimin e partisë së tij në Novi Sad, me një arsyetim që vlen të citohet: „Nuk do të rrezikoj jetën e askujt për promovim politik ose për të shfaqur forcë politike duke sjellë 50.000 ose 100.000 njerëz në një tubim.“ Ai iu referua edhe tragjedisë së vitit 2024: „Para gati dy vjetësh në Novi Sad ndodhi një tragjedi e tmerrshme. Streha u rrëzua, humbën jetën 16 persona, mes tyre edhe fëmijë.“

Zgjedhjet si përgjigje ndaj rrugës

Ky është modeli që përsëritet nëpër rajon: presion masiv e afatgjatë nga rruga, të cilin institucionet nuk mund ta qetësojnë me deklarata, ndaj në vend të kësaj hapet kutia e votimit. Zgjedhjet janë përgjigje legjitime - por janë njëkohësisht edhe mënyra më e shpejtë që një krizë përgjegjësie të përkthehet në krizë mandatesh, ku pyetja „kush përgjigjet për 16 të vdekur“ zëvendësohet me pyetjen „kush do ta formojë qeverinë“.

Për Maqedoninë ky nuk është lajm i largët. Serbia është mes pesë partnerëve më të mëdhenj tregtarë të vendit, ndërsa fushata zgjedhore në Beograd pothuajse gjithmonë e ndryshon tonin e politikës serbe ndaj fqinjëve - përfshirë Shkupin, Prishtinën dhe Sarajevën. Çdo fushatë atje zhvillohet pjesërisht edhe përmes temave rajonale, sepse ato sjellin vota më lirë se ato ekonomike.

Mbetet e hapur edhe ajo që asnjë datë nuk e zgjidh: çfarë bëhet me hetimet që e prodhuan krizën. Zgjedhja e 25 tetorit do të japë një përbërje të re të Kuvendit. Nëse do të japë edhe përgjigje për pyetjen për të cilën njerëzit dolën në rrugë - këtë asnjë rezultat zgjedhor nuk e garanton vetvetiu.