Qeveria miratoi Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për prokurimet publike. Mes zgjidhjeve ka një që godet drejtpërdrejt dhimbjen më të vjetër të tenderit maqedonas: institucionet nuk do ta zgjedhin më automatikisht çmimin më të ulët.

Vendoset zbatimi i detyrueshëm i kriterit „raporti më i mirë mes çmimit dhe cilësisë“ gjatë përzgjedhjes së ofertës më të favorshme. Kjo do të thotë se në vlerësim duhet të hyjnë vlera, cilësia dhe justifikimi afatgjatë i ofertës - jo vetëm shifra në fund të llogarisë.

Pse kjo ishte fare problem

Rregulli „çmimi më i ulët fiton“ tingëllon si mbrojtje nga korrupsioni. Në praktikë është një mekanizëm që prodhon dy gjëra: oferta që zbresin nën çmimin real për ta fituar tenderin, dhe pastaj anekse, afate të zgjatura dhe shtesa me të cilat çmimi kthehet aty ku ishte. Rezultati është një objekt, softuer ose shërbim që kushton më shumë se sa kushtonte oferta fillestare më e shtrenjtë - vetëm i shpërndarë në më shumë dokumente.

Kush do të shohë si duket kjo në shifra, mjafton të verifikojë sa projekte infrastrukturore maqedonase kanë përfunduar me shumën fillestare të kontraktuar.

Ndryshimet e tjera

Parashikohet përmirësimi i Tregut Elektronik të prokurimeve me vlerë të vogël, me qëllim përdorim më të gjerë dhe konkurrencë më të madhe mes operatorëve ekonomikë - masë e parashikuar për vitin 2026. Kriteri çmim-cilësi është aktivitet nga Agjenda e Reformave për vitin 2027.

Zgjerohet edhe kompetenca e Byrosë së Prokurimeve Publike në pjesën e mjeteve digjitale për ndjekjen e procedurave, njohjen e rreziqeve dhe parandalimin e keqpërdorimeve dhe praktikave korruptive të mundshme. Krijohet bazë ligjore për ueb-shërbime dhe shkëmbim automatik të të dhënave mes institucioneve.

Në vend të ricertifikimit periodik me dhënie sërish provimi, vendoset një sistem i përsosjes së vazhdueshme profesionale për nëpunësit e prokurimeve publike.

Ku është dallimi mes ligjit dhe ndryshimit

Të gjitha këto masa burojnë nga Agjenda e Reformave dhe Plani i Rritjes i BE-së për Ballkanin Perëndimor, që do të thotë se janë detyrim, jo nismë. Kjo nuk i bën të këqija - i bën të verifikueshme, sepse BE-ja i ndjek afatet.

Por ka një pikë ku ligji ndalon. Mjeti digjital që „njeh rreziqet“ prodhon një raport; raporti shkon te dikush që vendos nëse do të veprojë sipas tij. Komisioni Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit tashmë ka lëndë të hapura që qëndrojnë të hapura ndërsa kontratat vazhdojnë të lidhen. Asnjë ueb-shërbim i ri nuk e zgjidh këtë.

„Raporti më i mirë mes çmimit dhe cilësisë“ është gjithashtu kriter që dikush e vlerëson. Kush e vlerëson cilësinë, sipas cilave masa, dhe çfarë ndodh kur vlerësimi është i diskutueshëm - këto janë pyetjet ku do të shihet nëse ligji funksionon. Deri atëherë kemi një tekst më të mirë. Nëse kemi prokurime më të mira do të dihet kur tenderi i parë të anulohet sepse më i liri ishte më i keqi.