Bitoljski mučenici: stradali 1385. godine, a za svece proglašeni tek 2012.

Pravoslavni vernici su 28. oktobra obeležili Svetih četrdeset bitoljskih prepodobnomučenika. Prema crkvenom žitiju, reč je o monasima iz manastira posvećenog Svetom Georgiju, koji su stradali 1385. godine, posle osmanskog osvajanja Bitolja. Od njih je traženo da se odreknu hrišćanske vere. Odbili su, i prema predanju pogubljeni su na brdu Bair.

Njihov spomen vekovima se čuvao u lokalnoj duhovnoj tradiciji, ali zvanično mesto u kalendaru Makedonske pravoslavne crkve - Ohridske arhiepiskopije dobio je tek 28. oktobra 2012. godine. Tada je u sabornom hramu „Sveti velikomučenik Dimitrije” u Bitolju služena arhijerejska liturgija, osveštana je ikona, a kroz grad je prošla svečana litija, uprkos kiši koja je padala sve vreme.

Od smrti do kanonizacije prošlo je 627 godina. Dug je to put za jedno svedočanstvo. Za ovaj dan nisu poznati široko rasprostranjeni narodni običaji širom Makedonije, a kalendar ga beleži kao posni dan, uz post na ulju.

U vreme kada godišnjice lako postaju povod za govore, ovaj praznik ostaje u rukama vernika i grada koji ga je pamtio vekovima. Možda baš zato ima težinu.