Pej de Erv u Belgiji za 48 sati: jedini belgijski sir sa zaštićenom oznakom porekla, sirup od jabuka i opatija koja je preživela Francusku revoluciju

Sat i po vožnje automobilom istočno od Brisela, iza Liježa, počinje region u kojem glavni lik nije katedrala, nego sir. Pej de Erv u Valoniji ima ervski sir - jedini u celoj Belgiji sa zaštićenom oznakom porekla, dobijenom u julu 1996. godine. Pravi se od mleka frizijskih krava koje pasu po vlažnim livadama visoravni Fanj, a ukus opisuju kao intenzivan, mesnat, zemljan i blago ljut.

Maršruta može da se pređe za jedan ili dva dana, ili kao nastavak posete Briselu. Prva stanica je Obel, nekada važan trgovački centar regiona. Pijaca mu datira iz 1630. godine i radi utorkom i nedeljom, od 8 do 13 časova, na trgu Nikolai - voće, povrće, jabukovača, pivo i lokalni proizvodi. Tamo ćete sresti i porodičnu radionicu Siropri d'Obel, sa tradicijom od dvanaest generacija, koja pravi sirup, sokove i džemove. Njen lješki sirup, gust sok od jabuka i krušaka, tradicionalni je pratilac ervskog sira.

U okolini Erva, sirana Fromažri di Plato pravi Mel di Plato - sir od sirovog mleka, sa presovanim kuvanim testom, koji zri šest meseci na daskama od jele. Vođena poseta traje oko sat i po, obuhvata podrume za zrenje i završava se degustacijom, a ako vam se nešto dopadne, možete i da kupite.

Sam Erv daje ime siru. Ervski je mek, sa ispranom korom, od kravljeg mleka, i dolazi u dve verzije: blag i ljut. Turistička kancelarija predlaže kružnu turu od 27 kilometara koja povezuje Erv sa Val-Djeom i sa Klermon-sir-Bervinom, koje važi za jedno od najlepših sela u Valoniji: trg Plas de la Al, opštinska zgrada s kraja veka, crkva „Svetog Jakova Starijeg”, čija je prva verzija iz XVI veka, i takozvani Drugi zamak.

Poslednja deonica vodi nazad ka Obelu, do nekadašnje cistercitske opatije Val-Dje, osnovane 1216. godine. To je jedina belgijska opatija koja je preživela Francusku revoluciju i danas je mesto hodočašća. Opatija ima tradiciju spajanja sira i piva: sir se služi na 16 stepeni, uz trapističko pivo Chimay ili Rochefort i prepečen seoski hleb. U blizini postoje dve obeležene staze kroz prirodu - jedna od oko 800 metara, za pola sata, i jedna od 4 kilometra, za oko sat i po.

Za jelo: Kas-Krust di Val-Dje, u nekadašnjim štalama iz 1623. godine, sa regionalnom kuhinjom, točenim pivom i jabukovačom iz opatije; Le Mulen di Val-Dje, stara vodenica odmah pored opatije, sa klasičnom belgijskom kuhinjom; i L'Épicurien u Ervu, sa evropskim uticajima, najbolji u zalazak sunca.

Za kupovinu: Le Herve du Vieux Moulin za ervski i druge regionalne sireve; Darcis Chocolatier Žan-Filipa Darsija, koga je Gault&Millau proglasio za najboljeg čokolatijera 2026. godine; i prodavnica opatije Val-Dje, sa sirevima, pivom i monaškim proizvodima. Za spavanje: Les Fines Gueules, sa pomenom u vodiču Mišlen i blizu sirana, ili Aux Etangs, na ivici Erva, sa restoranom savremene francuske kuhinje.

Belgijanci su oko jednog sira izgradili celu maršrutu od podruma, pijaca, opatija i staza - i prodaju je kao vikend zbog kojeg vredi voziti. Da li bi neki naš planinski sir, sa svojom pričom o pašnjacima i majstorima, jednog dana mogao da nosi ovakvo putovanje?