30'dan fazla kez "ilerleme yok": AK anayasa değişikliklerini istiyor ve anayasal adı kullanmayan hükümete sitem ediyor

Avrupa Komisyonu'nun Makedonya hakkındaki yeni raporundan tek bir ifade çıkarmak gerekirse, o da "ilerleme yok" olurdu. Bu ifade 30'dan fazla kez tekrarlanıyor: seçim reformları, yolsuzlukla mücadele, ifade özgürlüğü için. Ve elbette anayasa değişiklikleri için.

Anayasa konusundaki ifade net. Komisyona göre raporlama döneminde, Bulgarların da Anayasa'ya dahil edilmesini öngören 18 Temmuz 2022 tarihli AB Konseyi sonuçlarından kaynaklanan değişikliklerin kabulü için "hiçbir girişimde bulunulmadı". Brüksel hiçbir şeyi değiştirmiyor: şart, şart olarak kalıyor.

Raporun bir sayfasındaki isim

Komisyon, Yunanistan ile ilişkiler bölümünde hükümet üyelerinin ve üst düzey yetkililerin bazı durumlarda Prespa Anlaşması'na uymadığını, "ülkenin anayasal adını kullanmamak da dahil olmak üzere, bunun iyi komşuluk ilişkilerini etkileme riski taşıdığını" yazıyor. İsim verilmiyor.

Yine de bağlam tanıdık. 15 Aralık 2025'te Başbakan Hristiyan Mitskoski adı "geri getirdiklerini" söylemiş, SDSM lideri Venko Filipçe ve diğer muhalefet temsilcilerinin de kamuoyu önündeki konuşmalarında "Makedonya" dediğine dikkat çekmişti. İki gün sonra Yunanistan Dışişleri Bakanlığı tepki gösterdi. Mesele ilk kez Mayıs 2024'te, Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova sözlü yemininde "Makedonya" dediğinde ve Yunan büyükelçi salonu terk ettiğinde gündeme gelmişti.

İroniyi kaçırmak zor. Yolsuzluk için "ilerleme yok" yazan bir rapor, siyasetçilerin kendi ülkelerine ne dediğini not etmeye yer buluyor. Yirmi yılı aşkın süredir AB'nin kapısında bekleyen bir ülkenin en büyük sorunu bu mu?

Yolsuzluk: yaygın ve ciddi endişe kaynağı

Yolsuzluk değerlendirmesi çok daha sert. Makedonya, raporlama döneminde hiçbir ilerleme kaydetmeden "bir miktar" ile "orta" düzey hazırlık arasında değerlendirildi; belgeye göre yolsuzluk yaygın olmaya devam ediyor ve ciddi bir endişe kaynağı. Komisyon özellikle Ocak 2026'daki Ceza Kanunu değişikliklerine dikkat çekiyor: ona göre bu değişiklikler 2023 değişikliklerinin olumsuz sonuçlarını gidermedi ve hukuki belirsizliğe katkıda bulundu.

AGİT/ODİHR tavsiyeleri doğrultusundaki seçim reformlarında ve seçimle ilgili dezenformasyon ile yabancı bilgi manipülasyonuyla mücadelede de ilerleme yok. 2025 yerel seçimleri rekabetçi olarak değerlendirildi, ancak kutuplaşmış bir atmosferde ve usul eksiklikleriyle yapıldı. 309 belediye başkanı adayının yalnızca 32'si kadındı ve dört kadın belediye başkanı seçildi.

Komisyon yine de bir hareketlilik kaydediyor: kamu yönetimi reformu yol haritası kabul edildi, hukukun üstünlüğü ve demokratik kurumların işleyişine dair yol haritaları üzerindeki çalışmalar sürüyor. Teknik olarak süreç ilerliyor. Siyasi olarak yerinde sayıyor.

İktidar reformları, muhalefet tıkanıklığı alıntılayacak ve her ikisi de kendine bir cümle bulacak. Rapor bir harita değil, bir ayna. Soru şu: Üsküp'te biri raporun tamamını okuyacak mı - yoksa yine sadece işine gelen sayfaları mı?