Üsküp baca kadastrosu çıkaracak: 2031'e kadar yeni hava planı 100 elektrikli otobüs sunuyor ama kimin ödeyeceğini söylemiyor

Üsküp Belediyesi, UNDP ile birlikte 2027-2031 hava kalitesini iyileştirme planı taslağını kamuoyu toplantısında tanıttı. En dikkat çeken yenilik, sanayi tesislerinden hanelere kadar kirletici madde salınan bütün noktaların dijital kaydı olan baca kadastrosu. Belge ilk kez dijital bir platformda hazırlanıyor.

Devlet Otomatik İzleme Sistemi'nin rakamları da tıpkı sorunun kendisi gibi iki yüzlü. Üsküp'ün havası her yıl PM10 ve PM2,5 için izin verilen seviyeleri aşıyor. Aynı zamanda kirlilik hacmi 2015'ten 2025'e yüzde 40 ile 50 arasında azaldı. Daha iyi. Ama hâlâ sağlıklı değil.

Ezbere bildiğimiz önlemler

Haneler için: merkezi ısıtmanın genişletilmesi, odun sobalarının kaldırılması, güneş enerjisi sistemleri ve ısı pompaları için sübvansiyonlar. Trafik için: 100 elektrikli otobüs, merkezde düşük emisyon bölgesi, hızlı otobüs ulaşımı ve daha geniş bir bisiklet ağı. Sanayi için: daha sıkı denetimler ve mevcut en iyi teknolojiler. Listede sokak yıkama, şantiye tozunun kontrolü ve bacaların düzenli temizliği de var.

Üsküp'te tek bir kış geçirmiş olan herkes bu listeyi daha önce duydu. Hızlı otobüs ulaşımından ve merkezi ısıtmanın genişletilmesinden yıllardır söz ediliyor. Yeni plan önlemleri sıralıyor, ancak eleştirmenler uygulamayı hangi kurumun takip edeceğinin net tanımlanmadığına dikkat çekiyor; finansman konusunda ise yalnızca öneriler var.

Eko svest'ten Elena Nikolovska, taslağın iyi bir temel olduğunu ama hava kalitesi ve sanayi emisyonlarına ilişkin yeni yasalarla uyumlu hâle getirilmesi, parasının ve kapasitesinin güvence altına alınması gerektiğini söylüyor. Ayrıca hanelerde fosil gaza yönelik önlemin yenilenebilir kaynaklara ve enerji verimliliğine destekle değiştirilmesini ve kabulden önce daha fazla kamuoyu toplantısı yapılmasını istiyor.

Baca kadastrosu iyi bir fikir. Ama Üsküp kayıt eksikliğinden değil, uygulanmayan önlemlerden boğuluyor. Hava 2031'de de her yıl sınırları aşarsa hesabı kim verecek?