İlkinden iki ay sonra ikinci bütçe revizyonu: yatırımlar 6,3 milyar dinar kesildi, açık 46,3 milyar dinarda kalıyor

Meclis, ilkinden yalnızca iki ay sonra 2026 Bütçesi'nin ikinci revizyonunu kabul etti. Gelirler ve giderler 5,3'er milyar dinar, yaklaşık 86 milyon euro azaltılıyor. Gelirler artık 374,2 milyar dinar, giderler 420,5 milyar olarak planlanıyor, açık ise 46,3 milyar dinarda, yaklaşık 753 milyon euroda kalıyor. İlk bütçede açık 39,2 milyardı.

Para nereye gitti

Maliye Bakanı Gordana Dimitrieska-Koçoska, revizyonun bir likidite sorunundan değil, benzin ve motorine uygulanan ÖTV ve KDV indirimlerinden kaynaklandığını söylüyor. Devlet ÖTV'den 34,1 yerine artık 30,4 milyar dinar bekliyor. İktidar milletvekili Lyupço Prencov durumu halkın diliyle anlattı: vatandaşlar litre yakıt için 117 yerine 94 dinar ödediğinde, o paranın bir yerden "ütülenmesi" gerekiyor.

Ütü yatırımlara basılıyor. Mali Konsey'e göre sermaye harcamaları, KAPEF kalemiyle birlikte, yaklaşık 46,5'ten 40,1 milyar dinara düşüyor; bu yüzde 13,6'lık bir kesinti. Aynı anda sosyal transferlere 3,7 milyar dinar ekleniyor: emekli maaşlarına yaklaşık 1,34 milyar, sosyal yardımlara 1,44 milyar ve sağlığa 887 milyon. Bakanlık yalnızca zaten gecikmekte olan projelerin kesildiğini söylüyor.

Mali Konsey'in işaret ettiği çelişki

Temmuzda daha yüksek açık, daha fazla sermaye yatırımı ihtiyacıyla gerekçelendirilmişti. Şimdi yatırımlar daha az, açık ise aynı. Mali Konsey, bu yeniden dağılımla borçlanmanın bir kısmının cari harcamaları finanse edeceği uyarısında bulunuyor. Tercümesi: inşa etmek için değil, günlük faturaları ödemek için borç alıyoruz.

Muhalefet bu eleştiriyi daha öfkeli biçimde tekrarlıyor. SDSM'den Dimitar Kovaçevski kötü planlamadan ve daha az kalkınmayla yüksek açıktan söz ediyor. Levica'dan Amar Mecinoviç oturumu "sirk" olarak nitelendirdi, çünkü muhalefetin 124 değişiklik önergesinden hiçbiri kabul edilmedi. Haziran sonunda kamu borcu GSYH'nin yüzde 58,8'iydi; bu da tahmini 1.819.074 kişilik nüfusa bölündüğünde kişi başına yaklaşık 5.896 euro ediyor.

Ucuzlayan yakıtı benzinliğe uğrayan herkes hissetti. Ama birkaç ay içinde iki kez yeniden biçilen ve her seferinde kalkınmadan kesen bir bütçe, projeksiyonların ne kadar gerçekçi olduğu hakkında da bir şey söylüyor. 2027 bütçesinin görüşmeleri gelecek hafta başlıyor. İlk revizyonuna kadar ne kadar zaman geçecek?