Öğrenciler seçimden üç gün önce Slavija'yı doldurdu, rejim medyası ise hiçbir şey fark etmedi

Belgrad'daki Slavija Meydanı 22 Ekim akşamı dar geldi. "Öğrenciler Kazanıyor" öğrenci listesinin "Zafer Çağırıyor" sloganıyla düzenlediği son seçim mitingi, meydanı ve çevre sokakları meşaleler, cep telefonu ışıkları ve "Vučić gidiyor" sloganlarıyla doldurdu. 25 Ekim seçimlerinden üç gün önce bu, duymazdan gelinmesi zor bir mesaj.

Zor, tabii rejim medyası değilseniz. Sırbistan'daki hükümet yanlısı medya mitingi hiç aktarmadı, bunun yerine Aleksandar Vučić destekçilerinin mitinglerini yazdı. Kameraları kapatırsan meydan da mı yok olur? Balkanlar bu tekniği ezbere biliyor.

Slavija'ya Belgrad Üniversitesi Rektörü Vladan Đokić de geldi. Öğrenci Natalija Stepanović, öğrencilerin taleplerinin "ancak iktidar değişikliğiyle" karşılanabileceğini ve 150 yıl sonra birinin "Burada onlar vardı ve değişim burada başladı!" diyeceğini söyledi. Listenin ilk adayı Ilija Srdanović mesajı şöyle tamamladı: "Görevlerimiz sizin ellerinizde, halkın ellerinde olacak. 25 Ekim'de Sırbistan kazanıyor!" Adaylar Sırbistan Anayasası'nın nüshalarını havaya kaldırarak sahneden indi, gece de "Drina'ya Marş" ile sona erdi.

Bağlam biliniyor. 15 Mart 2025'teki kitlesel protesto, o güne kadar Novi Sad tren istasyonundaki sundurmanın çökmesiyle hayatını kaybeden 15 kişinin ardından "15 için 15" sloganını taşıyordu. Kamuya Açık Toplantılar Arşivi o zaman katılımcı sayısını 275.000 ile 325.000 arasında tahmin etmişti. Slavija'dakilerden biri şimdi "15 Mart'takinden bile daha fazla insan" olduğunu söyledi. Bu, bir sayaçtan değil meydandan yapılmış bir tahmin, ama atmosferi anlatıyor.

Mitingden sonra şişeler

Mitingden sonra Belgrad başka bir görüntüyle karşılaştı. Daha önce "Ranko Žeravica" Spor Salonu'nda kendi mitinglerini yapan iktidardaki Sırp İlerici Partisi (SNS) destekçileri bayraklar ve meşalelerle Yeni Belgrad'da yürüdü. Orada Slavija'dan dönen öğrenci listesi destekçileriyle karşılaştılar ve birkaç kez şişeler uçuştu. Şişeleri kimin attığı açıklanmadı. Zemun'da ise medya haberlerine göre SNS destekçileri, kendilerini görüntüleyen yoldan geçenlere "Ustaşa, Ustaşa" diye bağırdı ve onlara şişe fırlattı. Polis sahadaydı, doğrudan çatışma yaşanmadı.

Seçimler öncesinde Belgrad'daki bir mahkeme, şiddet ve kargaşa planladıkları şüphesiyle beş erkeği tutukladı. Birinin Hırvat pasaportu var, bu yüzden Zagreb hemen mesafe koydu: Başbakan Andrej Plenković, birinin Hırvat pasaportu taşımasının "Hırvat devletiyle herhangi bir bağlantısı olduğu anlamına gelmediğini" ve Hırvatistan'ın Sırbistan'daki seçimlere "hiçbir şekilde" karışmadığını söyledi.

Niş'te ise yabancı fenomenler Vučić'i desteklemeye geldi ve Sırbistan'ı "30 yıl önceki Avrupa" diye övdü; bu mesajlar ırkçı ve İslamofobik olarak değerlendirildi. Anket, öğrenci listesi için kıl payı bir üstünlük öngörüyor. Kendi televizyonlarında başkentin en büyük meydanını göremeyen bir iktidarın sandıkta kaybedip kaybedemeyeceği üç gün içinde belli olacak.