Европската комисија испрати остро предупредување кон Вашингтон — новите глобални царини воведени од американскиот претседател Доналд Трамп директно го кршат трговскиот договор склучен меѓу Европската унија и Соединетите Американски Држави во јули минатата година.

Јулскиот трговски договор јасно утврдил максимална царинска стапка од 15 отсто за повеќето европски производи — вклучувајќи фармацевтски производи, полуспроводници и автомобили. Меѓутоа, по одлуката на американскиот Врховен суд кој ги поништи претходните глобални царини, Трамп прво воведе нови царини од 10 отсто, а потоа ги зголеми на 15 отсто — при тоа, новите стапки се наплатуваат дополнително на веќе постоечките, а не во рамките на договорениот максимум.

Брисел смета дека ваквиот пристап го газат фундаменталниот принцип на склучениот договор. „Тековната ситуација не е погодна за воспоставување фер, урамнотежени и взаемно корисни трансатлантски трговски и инвестициски односи, онака како двете страни се договориле”, се наведува во соопштението на Европската комисија.

Меѓународни економски аналитичари веќе предупредуваат за последиците. Германскиот канцелар Фридрих Мерц ги нарече непрекинатите царински измени „отров” за европската и американската економија, додавајќи дека деловниот свет не може да планира во услови на вакво турбулентно правно опкружување. Индија веќе ја одложи планираната трговска делегација во Вашингтон поради царинската нестабилност.

Аналитичарите предупредуваат дека секое ново нарушување на трговскиот договор ги зголемува шансите за целосна трговска војна меѓу двата блока. Пазарите ширум светот реагираа со зголемена нестабилност, а деловните субјекти не можат да прават долгорочни планови.

Франција, преку нејзиниот претседател Макрон, порача дека „праведните правила значат реципроцитет, а не толеранција на еднострани одлуки”. Во меѓувреме, Трамп и неговиот тим бараат нови правни механизми за спроведување на царините по поништувањето на претходните мерки.