Skip to content

Дали рушењето на Антифа е закана за слободата на говор во Америка?

1 мин. читање
Сподели

Members of the Great Lakes anti-fascist organization (Antifa) fly flags during a protest against the Alt-right outside a hotel in Warren, Michigan, U.S., March 4, 2018. REUTERS/Stephanie Keith

САД, септември 2025 — Во последните години движењето Антифа (антифашистичко) стана едно од најконтроверзните прашања во американската јавност. Додека дел од граѓаните и политичарите го гледаат како опасна екстремистичка група која поттикнува насилство, други го сметаат за симбол на отпорот против фашизмот, расизмот и нееднаквоста.

Иницијативите за забрана или „рушeње“ на Антифа отворија сериозни дебати за тоа дали таквите потези претставуваат заштита на јавниот ред или, пак, директно нарушување на уставното право на слобода на говор и здружување.

Слободата на говор и првиот амандман

Според Првиот амандман од американскиот Устав, слободата на говор и правото на мирно собирање се основни демократски вредности. Правните експерти предупредуваат дека е тешко да се направи јасна линија помеѓу дозволеното изразување на политички ставови и насилните акции што се припишуваат на одредени активисти. Ако целото движење се прогласи за „терористичко“, постои ризик секој кој се идентификува како антифашист или учествува во протести против екстремна десница да биде криминализиран.

Политичка димензија

Републиканските кругови, особено за време на мандатот на Доналд Трамп, инсистираа на остра линија против Антифа, нарекувајќи го „домашна закана“. Демократите, пак, во голем дел признаваат дека имало поединечни случаи на насилство, но сметаат дека генералната забрана би претставувала удар врз активизмот и демократијата.

Балансот меѓу безбедност и демократија

Дебатата за Антифа всушност е поширока расправа за тоа каде се поставуваат границите помеѓу националната безбедност и заштитата на демократските права. Доколку движења како Антифа се формално забранат, тоа може да отвори преседан за идни ограничувања врз други опозициски или непопуларни групи.

Еден од американските аналитичари ја сумира дилемата вака:
„Ако рушењето на Антифа значи уништување на слободата на говор, тогаш прашањето не е дали сме победиле екстремизам, туку дали сме ја загубиле демократијата.“