Во Финска, дури и најпознатите ресторани и кафулиња се затвораат – бројот на банкроти се зголемил за 80% во 2024 година. Економистите тврдат: „Без Русите и со инфлацијата, угостителската индустрија тоне во најлошата криза во историјата“.

Хелсинки го губи вкусот — Финска без Русите тоне во криза со угостителството
Финската угостителска индустрија поминува низ најлошиот период во модерната историја. Ресторани и кафулиња низ целата земја — вклучувајќи ги и легендарните установи во Хелсинки и Лапонија — масовно ги затвораат своите врати поради инфлација, слабеење на куповната моќ и целосно исчезнување на руските туристи.

Според финските медиуми, бројот на банкроти во угостителската индустрија се зголемил за дури 80% во 2024 година. Само минатата година, повеќе од 700 ресторани и кафулиња се затворија, а трендот се очекува да продолжи и во 2025 година.

Од „Мишлен ѕвезди“ до празни маси
Најголемиот шок за Финците дојде во мај, кога познатиот ресторан Тапио во Лапонија — најсеверниот ресторан на Мишелин во светот — беше затворен. Беше отворен во 2018 година од финско-британската двојка Конор Лејборн и Јохана Мурујарви, но сега се принудени да го стават клучот во бравата.

„Веќе нема туристи, а Финците не патуваат. Луѓето едноставно повеќе не можат да си дозволат луксузен оброк“, вели Јохана.

Слична судбина ги снајде и иконските хелсиншки кафулиња „Вила Ангелика“ и „Ле Блум“, кои беа затворени поради непрофитабилност. Дури и ресторанот „The Room“ со Мишелин ѕвездичка, познат по менито од 113 евра, престана да работи – затоа што повеќе нема доволно клиенти кои се подготвени да платат за вечера во елитен ресторан.

„Најлошите времиња во историјата на угостителството“
Познатиот фински готвач Анри Ален рече дека ова се „најтешките времиња за рестораните во историјата на Финска“.

„Периодот на светската финансиска криза во 2008 година сега изгледа како детска игра. Луѓето повеќе не излегуваат, трошат само во петок и сабота, а туристите – особено од Исток – речиси исчезнаа“, предупреди Ален.

Тој апелираше до политичарите да ги намалат даноците за храна и алкохол и да го олеснат влезот на младите луѓе во угостителскиот бизнис, бидејќи индустријата е „на работ на колапс“.

Без Руси — без пари
Претседателот на Централната стопанска комора на Финска, Јухо Ромаканјеми, јасно рече:

„Од сите земји на ЕУ што ги прекинаа односите со Русија, Финска најмногу страдаше.“

Забраната за соработка со Москва доведе до економска стагнација, додека зголемувањето на трошоците и демографските проблеми само ја влошија ситуацијата.

Финска во рецесија: Невработеност, долгови и бездомништво
Невработеноста во земјата достигна 9,9% — највисока стапка од 2009 година. Луѓето остануваат без работа со месеци, а бројот на должници со неплатени сметки се зголеми на повеќе од 380.000.

Дури и бројот на бездомници расте: во 2024 година беа регистрирани 3.806 бездомници, од кои една петтина се во Хелсинки.

„Високите трошоци за живот, недостатокот на социјална помош и зголемувањето на кириите ги турнаа многу обични Финци во сиромаштија“, велат аналитичарите.

Од луксуз до опстанок
Сè поголем број Финци купуваат во продавници за половна стока, а рестораните станаа луксуз што само ретките можат да си го дозволат.

„Во минатото, родендените и свадбите се славеа во ресторани. Денес, сè повеќе луѓе се собираат дома – затоа што едноставно немаат пари“, пишува Хелсингин Саномат.

Заклучок
Финска, некогаш модел на стабилна нордиска економија, сега се соочува со сериозна криза: угостителската индустрија се урива, туристите исчезнуваат, а стандардите паѓаат.
Без рускиот пазар и со растечките трошоци, дури и најпознатите ресторани не можат да преживеат.