Во втората половина на 20-тиот век, кога кошарката експлодираше на светската сцена, една земја од Балканот го освои светот со својот стил, техника и талент. Не, не станува збор за САД, туку за една нација која повеќе не постои: Југославија.

Ова е приказна за тоа како Југославија стана кошаркарска велесила – и за Дражен Петровиќ, човекот кој стана симбол на таа ера, икона која го надмина спортот и влезе во историјата.

Почетоците – Како се градела една кошаркарска империја

Кошарката пристигна во Југославија во 1920-тите, но вистинскиот подем започнува по Втората светска војна. Државата вложуваше во спортот како дел од својата идеологија и идентитет, а кошарката стануваше сè попопуларна.

Во 1970 година, Југославија го освои своето прво Светско првенство, токму на домашен терен во Љубљана – и тоа беше само почеток.

Следуваа децении доминација:

• 🥇 5 златни медали на Европски првенства (1973, 1975, 1977, 1989, 1991)
• 🏆 3 Светски титули (1970, 1978, 1990)
• 🥈 Олимписко сребро во 1968 и 1976, и
• 🥇 Олимписко злато во 1980 (Москва)

Југославија создаваше играчи со неверојатна техника, кошаркарски интелект и страст. Секоја генерација носеше нови ѕвезди, а кулминацијата дојде во 80-тите со појавата на играчот што ќе ја дефинира ерата: Дражен Петровиќ.

Дражен Петровиќ – Моцарт на кошарката

Никој не ја отелотвори кошарката на Југословенски начин како Дражен Петровиќ. Роден во Шибеник (Хрватска) во 1964 година, тој уште од млад се издвојуваше по својата неверојатна работна етика, дисциплина и љубов кон играта.

Неговата кариера изгледаше како сценарио од филм:

•  Со Шибенка и потоа со Цибона, тој прави чуда: постигнува по 40-50 поени по натпревар и го носи тимот до титула во Купот на шампионите.
• 🇪🇸 Потоа заминува во Реал Мадрид, каде доминира и покрај тоа што е странец.
• 🇺🇸 И конечно — НБА. Иако првично потценет, Дражен блеснува во Њу Џерси Нетс, станува ѕвезда и покажува дека Европеец може не само да игра, туку да биде лидер во најсилната лига во светот.

Нарекуван „Кошаркарскиот Моцарт“, Дражен не беше само талент, туку и менталитет. Играч кој тренираше до совршенство, кој ја живееше кошарката. За него, секој поен имаше значење. Секоја победа беше должност.

 Трагедијата што го потресе светот

На 7 јуни 1993 година, светот остана без Дражен. Во сообраќајна несреќа во Германија, на само 28 години, животот на оваа легенда згаснува. Но неговото наследство продолжи да живее.

• Во негова чест, ФИБА го вклучи во „Hall of Fame“
• Њу Џерси Нетс го пензионираа неговиот број 3
• За многумина, тој останува најдобриот европски кошаркар на сите времиња

Наследството на Југословенската школа

По распадот на Југославија, наследството продолжи преку репрезентациите на Србија, Хрватска, Словенија, Црна Гора, Босна и Македонија. И денес, многу од најдобрите играчи во Европа (и во НБА) доаѓаат од овој простор – Јокиќ, Дончиќ, Богдановиќ, Хеџиметовиќ, Василије Мициќ, Даниело Андрејевски и многу други.

Но почетокот на таа приказна, темелот, е во времето кога една земја – Југославија – ги подучуваше светот како се игра кошарка. И кога еден човек – Дражен Петровиќ – покажа што значи да се сака играта до последен здив.