Skip to content

Системите паѓаат од алчност, се создаваат со чест

0 мин. читање
Сподели

Ако се тргнат настрана насловите, сензациите и дневната доза страв што ни ја сервираат, вистината е едноставна: светот е полн со добри луѓе. Повеќето од нив никогаш нема да влезат во вести. Тие не држат говори, не водат држави и не потпишуваат договори. Но тие секој ден прават нешто што го држи светот во живот.

            Тие се луѓето што подаваат рака без да прашаат кој си. Што застануваат кога некој паѓа. Што делат оброк, време, збор, насмевка. Луѓе кои помагаат без камера, без аплауз и без очекување дека некој ќе им каже „браво“.

             Во секоја улица, во секое село, во секој град – постои таа тивка добрина. Волонтерот што носи храна. Лекарот што останува подолго од смената. Соседот што пази дете. Непознатиот што те прашува дали си добро. Тие не се херои од филмови, туку херои на секојдневието.

            Добриот човек ги гледа неправдите. Ги гледа грешките, и малите и големите. Знае дека нешто не е во ред, дека системот крцка, дека одлуките често се носат далеку од реалниот живот. Но наместо да удира со тупаници по маса, тој чека. Чека затоа што верува дека правилата важат за сите. Дека институциите ќе си ја завршат работата. Дека правдата, иако бавна, сепак ќе стигне.Тоа не е наивност – тоа е воспитување.

           Обичниот човек е научен дека конфликтот не е решение, дека трпението е доблест, дека чесноста на крајот се исплаќа. Затоа ретко вика, уште поретко протестира, а најчесто молчи и работи. Се надева дека системот ќе се поправи сам, дека грешките ќе бидат признаени, а одговорноста преземена.

           Големите грешки најчесто не се прават затоа што нема добри луѓе, туку затоа што тие не се навикнати да се борат. Тие не туркаат, не закануваат, не притискаат. И токму затоа системот најлесно ги заборава нив.

           Алчноста не доаѓа со хаос, туку со договори. Не со оружје, туку со потписи. Таа се вовлекува во институциите, во одлуките, во бројките и во „ситните отстапки“ што со време стануваат правило. Секогаш почнува како личен интерес, а завршува како колективна штета.

           Кога алчноста влегува во системот, довербата излегува. Правдата се забавува, одговорноста исчезнува, а правилата почнуваат да важат селективно. Не за сите, туку за оние што немаат моќ. Така системот престанува да служи на граѓаните и почнува да служи сам на себе.

           Историјата тоа ни го покажува јасно и без романтика. По секој распад, по секоја криза создадена од алчност и себичност, доаѓа период на обнова воден од обични, чесни луѓе. Луѓе што не се најгласни, туку најодговорни. Што не ветуваат чуда, туку носат стабилност.

          Тие го држат системот на грб. Го одржуваат додека повторно не проработи, додека животот не стане поднослив, додека редот не се врати. И токму тогаш, кога работите конечно ќе се средат, повторно се појавува искушението.

          Алчноста повторно тропа на врата.Полека, прикриено, со нови имиња и нови оправдувања. Истите грешки, во поинаков костум. И повторно почнува распаѓањето. Истата приказна, истата спирала.

           Затоа историјата не е права линија, туку круг. Круг во кој добрите луѓе секогаш се повикуваат да спасуваат, а ретко да владеат. Тие се чувари, не сопственици. Градители, не грабливци.