Патријархот Порфириј осуден на суд во Љубљана: кога граѓанскиот суд одлучува за црковни назначувања

Поглаварот на Српската православна црква, патријархот Порфириј, е осуден на суд во Љубљана – вест што сама по себе е реткост, бидејќи врховен црковен поглавар пред граѓански суд во соседна држава не се гледа секој ден.

Регионалниот суд во Љубљана го осуди патријархот и љубљанската парохија на СПЦ на условна казна од четири месеци затвор, со една година пробен рок, и условна парична казна од 10.000 евра годишно. Синодот на СПЦ реагираше бурно, нарекувајќи ја пресудата „скандалозна“ и тврдејќи дека ниту патријархот ниту негов застапник не биле известени дека воопшто се води постапка против нив.

Јадрото на спорот е внатрешно-црковно: тужбата ја поднел растриган свештеник, Жељко Лубарда, а се однесува на прашања за црковни назначувања и преместување на парохиски свештеници. Синодот тврди дека тоа се работи што спаѓаат исклучиво во каноничката надлежност на црквата, и дека судот со мешање ги прекршил и договорот за правниот статус на СПЦ и словенечкиот закон за верски слободи.

Тука приказната станува поголема од еден спор. Кога граѓански суд одлучува за тоа кој кого назначил во една црква, се отвора старото прашање каде застанува државата, а каде почнува верската заедница – прашање што и на Балканот, каде црквата и политиката ретко седат далеку една од друга, никогаш не било едноставно. Синодот го нарече процесот „кафкијански“ и го повика патријархот да не се жали. Дали е тоа принципиелен став или пресметка дека тишината носи повеќе од борбата – тоа секој ќе процени сам.