Додека половина модна индустрија се натпреварува кој побрзо ќе ја стави вештачката интелигенција во кампањите, Алесандро Микеле ја однесе модната куќа Валентино во библиотека. Не во декор што личи на библиотека, туку во вистинската Библиотека Сент Женевјев во Латинскиот кварт во Париз. Колекцијата за пролет-лето 2027 ја претстави меѓу долгите маси и полиците, а поентата ја кажа без микрофон: тоа е место каде што книгите сè уште се читаат, а не се мелат.

Концептот го нарекува „антибиблиотека“. Идејата ја позајмува од размислувањето на Умберто Еко и од јапонската навика наречена цундоку – собирање книги што никогаш не ги прочитуваш. Нечитаните томови, како и необлечените парчиња облека, за Микеле не се пораз, туку резерва на можности. Вредноста на таа бескрајна библиотека од непрочитани текстови, според толкувањето на колекцијата, не е во фалењето со ерудиција, туку во бескрајниот потенцијал на она што сè уште не го знаеме.

Писта како одговор на машините

Изборот на аналоген простор беше и културен став. Повикувањето е директно на тоа како компании за вештачка интелигенција уништувале и скенирале милиони книги за да ги тренираат своите алгоритми. Модна куќа што продава фустани за илјадници евра не е очигледниот бранител на печатениот збор, но сликата функционира: облека меѓу книги, во време кога и едното и другото сè почесто се „генерира“.

Самата колекција спојува два света што на прв поглед не се поднесуваат. Од една страна, вечерни тоалети од кои застанува здивот – меѓу нив фустан-колона од фуксија сатен со огромен шлеп од плисирани рози. Од друга страна, ексцентрична дневна облека што намерно не се слага: сакоа од осумдесеттите со чипкани велосипедски хеланки, сатенски корсети во бои на скапоцени камења со здолништа со ресни, широки фармерки со бејзбол капи на кои пишува „Villain Teen“.

Тоа е Микеле каков што го знаеме – максималист, носталгичар, дизајнер што од гардеробата прави колаж. Колекцијата се надоврзува на неговата претходна, „Interferences“ за есен-зима 2026-2027, и ја продолжува естетиката што ја донесе во Валентино.

Порака на писта, сметка во бутик

Читателот на Балканот знае да ги одвои двете работи. Пораката е симпатична и навремена: заштитете го она што машината не може да го прочита наместо вас. Но фустанот од фуксија со шлеп од рози тешко дека ќе го видиме на некоја свадба во Скопје, додека бејзбол капата „Villain Teen“ има сите шанси наскоро да се појави во копија и на нашите пазари. Модата отсекогаш продавала идеи по цена на ткаенина. Овој пат идејата е барем вредна за размислување.

А ако модната куќа сериозно мисли за книгите, прашањето е колку од гостите во првите редови воопшто ја погледнаа полицата зад себе – и колку отидоа дома со нова книга наместо со нова фотографија.