Katër gjigantë paralajmëruan mbi 740 miliardë dollarë investime këtë vit, ndërsa Wall Street nisi të pyesë a do të kthehen paratë: Alphabet humbi 500 miliardë dollarë vlerë brenda një dite

Alphabet, Amazon, Meta dhe Microsoft në dy javët e fundit paralajmëruan mbi 740 miliardë dollarë (rreth 662 miliardë euro) investime kapitale këtë vit. Wall Street këtë e lexon thjesht: qendra të dhënash dhe çipa për inteligjencë artificiale. Deri vonë një shumë e tillë sillte duartrokitje. Këtë herë solli shitje.

Të premten Nasdaq ra 2,9 për qind, Nvidia humbi 4, Broadcom mbi 5, ndërsa Qualcomm plot 11 për qind. Një ditë më parë Alphabet u zhyt 12 për qind, dita më e keqe në historinë e tij, dhe humbi 500 miliardë dollarë (rreth 447 miliardë euro) vlerë tregu. Për përmasë: kjo është mbi 26 herë më shumë se gjithë PBB-ja e Maqedonisë për vitin 2025, që sipas Bankës Botërore është rreth 19,1 miliardë dollarë. Të premten aksionet e Alphabet ranë edhe më shumë.

Pamjen më të qartë të problemit e jep pikërisht Google. Kompania mëmë në tremujorin e tretë shpenzoi 9,1 miliardë dollarë para të gatshme më shumë se sa solli, tremujori i dytë radhazi në minus, ndërsa investimet për tre muaj arritën në 51,4 miliardë. Për këtë vit pret deri në 205 miliardë dollarë, ndërsa për vitin 2027 edhe më shumë. Ndërkohë AI Mode, chatbot-i i ndërtuar në motorin e kërkimit, ka sukses të madh dhe pikërisht për këtë e gërryen biznesin që e ushqen: reklamat në kërkim, rreth gjysma e të ardhurave të kompanisë, u rritën 12 për qind, ritmi më i dobët në pesë tremujorët e fundit. Google paguan miliarda për një produkt që mund ta therë pulën që i bën vezë të arta.

As të tjerët nuk qëndrojnë shumë më mirë. Amazon për 12 muajt e fundit është 42,4 miliardë dollarë në minus në para të gatshme, përballë 14,8 miliardëve në plus një vit më parë, edhe pse reja AWS u rrit 39 për qind. Aksionet i ranë 7 për qind. Meta është 2,1 miliardë në minus për tremujorin, paralajmëron deri në 145 miliardë investime, ndërsa Zuckerberg vetë pranon se agjenti i ri falas Muse harxhon fuqi të madhe llogaritëse. Reklamat iu rritën 26 për qind, por as kjo nuk e shpëtoi nga një rënie prej 10 për qind. Përjashtimi i vetëm është Microsoft, me 18,6 miliardë në plus. Investoi 45,2 në vend të 50 miliardëve të paralajmëruar, thotë se kjo nuk është tërheqje e qëllimshme, por vonesë te furnizuesit, ndërsa aksionet e firmave më të vogla që japin me qira fuqi llogaritëse u zhytën.

Kërkesa nuk është problemi: Google, Amazon dhe Microsoft vazhdojnë të rriten në re. Problemi është çmimi për të arritur atje, dhe nga vijnë paratë. Jo vetëm nga fitimi. Sipas S&P Global Market Intelligence, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta dhe Oracle këtë vit mblodhën 326 miliardë dollarë (rreth 292 miliardë euro) borxh të ri, tri herë më shumë se vjet. Gara që e paraqitnin si provë force gjithnjë e më shumë zhvillohet me para të huazuara.

E gjithë kjo bie pikërisht në javën kur Anthropic paraqiti kërkesë për të dalë në bursë, ndërsa sipas Financial Times, Blackstone u tha investitorëve se kompania mund të mos marrë vlerësim kredie investues. Në Ballkan këtë logjikë e njohim nga pushtetet që ndërtojnë me borxh, e kthimin ua lënë të ardhshmëve. Dallimi është se tregu nuk pret zgjedhje: ndëshkimi vjen brenda një dite, si ai prej 500 miliardë dollarësh.