Vilë 500 metra katrorë në Milano: hyrje në formë cilindri, shkallë që fluturojnë dhe bibliotekë e lakuar që fsheh televizorin

Rreth 500 metra katrorë në Milano, vepër e studios Paolo Frello & Partners. Një hapësirë e tillë shumicës së lexuesve u duket planet tjetër, dhe ashtu është. Por shtëpitë e mira nuk janë interesante për metrat katrorë, por për vendimet, dhe disa nga këto vendime funksionojnë edhe në një banesë prej 60 metrash katrorë. Vila është menduar si një varg i pandërprerë hapësirash: dritë natyrale, dru i ngrohtë, xham, tunxh dhe sipërfaqe që reflektojnë.

Hyrje që nuk është korridor. E para që sheh nuk është garderobë dhe varëse, por një cilindër. Vëllimi rrethor është i veshur me listela lisi dhe pergamenë të ndriçuar nga brenda, ndërsa tapeti i errët i zgjatur të çon drejt ambienteve të ndenjjes. Zakonisht hyrja është hapësira që e kujtojmë të fundit. Këtu ajo i jep tonin gjithë shtëpisë.

Shkallë që fluturojnë. Shkallët masive prej druri janë të ankoruara në një mur mbajtës dhe duken sikur varen në ajër. Parmaku është xham në gjithë lartësinë, që shkallët të mos rëndojnë në hapësirë. Llambat e dyshemesë qëndrojnë drejtpërdrejt në dysheme, pranë një vepre arti bardh e zi.

Dhomë ndenjjeje rreth një divani. Qendra është një divan gjysmërrethor i gjelbër Gallotti & Radice, me tavolinë xhami dhe tapet gri me fije të gjata. Dyert e mëdha rrëshqitëse prej xhami e hapin dhomën drejt kopshtit, kështu që gjelbërimi jashtë dhe i gjelbri i divanit lexohen si një hapësirë.

Biblioteka që fsheh televizorin. Ylli i vërtetë është një bibliotekë e zezë me porosi, e lakuar, nga dyshemeja në tavan dhe nga muri në mur, me rafte të ndriçuara nga brenda. Televizori është i ngulitur në një panel qendror të errët dhe pushon së qeni kryesori në dhomë. Sa shtëpi në Ballkan janë rregulluar anasjelltas, me gjithë dhomën të kthyer nga ekrani?

Dhomë ngrënieje pas xhamit. Në vend të murit, dyer rrëshqitëse xhami Lualdi. Tavolina është me porosi, me pllakë xhami të gjelbër të llakuar, ndërsa rreth saj qëndrojnë karriget Cab të Mario Bellinit për Cassina, në lëkurë bordo. Mbi të varet një llambë Vibia, sferat e së cilës pasqyrohen në xhamin e gjelbër, ndërsa perde të lehta transparente e dozojnë dritën e ditës.

Arti si banor. Pronarët mbledhin art italian. Një pikturë e Valerio Adamit në stil pop është në dhomën e ngrënies, ndërsa vepra të Fausto Melottit dhe Piero Dorazios qëndrojnë nëpër shtëpi. Hapësira është rregulluar rreth tyre, jo anasjelltas.

Kuzhinë në të zezë. Kuzhina është një vëllim monolit në të zezë mat dhe çelik inoksidabël, me pllakë të pasme pasqyruese, aspirator çeliku, rafte të hapura dhe banak me karrige për mëngjes. Këtu nuk ka asgjë rustike as nostalgjike. Kjo është një makinë gatimi që e di si duket.

Banjot shkojnë në dy drejtime të kundërta. Tualeti për mysafirë është i bardhë, me mure të teksturuara, pasqyrë me formë organike, lavaman të bardhë mbi pllakë dhe globe që varen në lartësi të ndryshme. Banja kryesore shkon drejt errësirës: veshje metalike e ndriçuar nga pas, xham i tymosur, mermer i errët dhe rubinet i zi i ngulitur.

Dhomat e gjumit dhe shkalla e fundit. Dhoma kryesore e gjumit është e ngrohtë dhe mbështjellëse: dollapë të tapicuar, panele druri dhe kokë shtrati prej lisi me kamare për libra dhe llambë leximi. Një shkallë spirale e bardhë të çon nga dhoma e vajzës në papafingo, detaji i vetëm në shtëpi që i ngjan një loje fëmijësh.

Një vilë në Milano nuk do të bëhet banesë në Aerodrom. Por tri gjëra transferohen: drita pas rafteve, xhami rrëshqitës në vend të murit dhe televizori në sfond të errët që të mos jetë e para që sheh. Për këtë nuk nevojiten 500 metra katrorë, vetëm një vendim.