Gjumi deri në mesditë të shtunën nuk e kthen gjithmonë të humburën: specialisti Àlex Ferré Masó e krahason gjumin me programin e lavatriçes

Akrepat u kthyen një orë prapa dhe sërish e ringjallën iluzionin e vjetër: gjithçka që humbet nga e hëna deri të premten kthehet të shtunën deri në mesditë. Specialistët e mjekësisë së gjumit kanë lajme të këqija për këtë aritmetikë. Nuk kthehet gjithmonë.

Së pari, për orën. Dr. Mira Berenguer, drejtoreshë e departamentit për shëndetin e trurit, gjumin dhe performancën në klinikën ZEM Wellness në Altea, shpjegon se ora e brendshme drejton ciklin e zgjimit dhe gjumit, temperaturën e trupit, sekretimin e hormoneve dhe vigjilencën. Prandaj edhe një zhvendosje prej vetëm 60 minutash kërkon një periudhë përshtatjeje.

Neuropsikologia Valeria Medina nga NeuronUP thotë se te disa njerëz ndryshimet në gjumë dhe përgjumja më e madhe zgjasin rreth një javë. Por ora e dimrit, sipas saj, i përshtatet më mirë orës biologjike, sepse drita e mëngjesit përputhet me fillimin e aktiviteteve. Ndryshimi i tetorit, pra, është moment i mirë për të përmirësuar pushimin, jo justifikim për të.

Dr. Àlex Ferré Masó, specialist i mjekësisë së gjumit, e krahason gjumin me lavatriçen. „Çdo njeri ka programin e vet të gjumit“, thotë ai. Nëse cikli ndërpritet më herët, kjo është njësoj si t'i nxjerrësh rrobat para se të përfundojë programi. Dalin, por nuk janë larë. Dhe shton diçka që duhet ta dëgjojë kushdo që me krenari thotë se prej vitesh fle pak: fjalia „unë gjithmonë i kam fjetur orët e mia“ nuk do të thotë se fle mjaftueshëm.

Problemi i vërtetë, sipas tij, nuk është zhvendosja e tetorit, por ajo që bëjmë çdo javë. Quhet jet lag social: dallimi midis ditëve të punës dhe orarit nga e premtja deri të dielën. Shembulli i tij është një ditë e zakonshme pune. Njeriut i duhen 8 orë, shtrihet në mesnatë, ngrihet në 6 për në punë. Këto janë dy orë borxh në ditë, dhjetë orë për pesë ditë pune.

A mund të kthehet një borxh i tillë gjatë fundjavës? Ferré Masó thotë se trupi „nuk do t'ia dalë gjithmonë të rimëkëmbet“, sidomos te njerëzit, organizmi i të cilëve është mësuar me zgjimin e hershëm. Mekanizma rimëkëmbjeje ekzistojnë, por nuk mund ta kompensojnë gjithmonë të humburën. Treguesi më i mirë nëse fle mjaftueshëm, sipas tij, është zgjimi në të njëjtën orë çdo ditë.

Këshillat e të dyve janë aq të thjeshta sa tingëllojnë të mërzitshme: orar i rregullt, dritë e zbehtë në mbrëmje, shëtitje sa është ditë dhe ushtrime të rregullta. Dr. Berenguer thotë se nga pikëpamja kronobiologjike kjo ka më shumë kuptim se gjumi i gjatë në një ditë të caktuar. E shtuna deri në mesditë, pra, nuk është ilaç. Është edhe një program që e ndërpresim në gjysmë.