Nebius paralajmëron 40 miliardë dollarë për qendra të dhënash në 2027, ndërsa Microsoft ende pret kapacitetet nga një kontratë me vlerë deri në 19,4 miliardë: reja nga Amsterdami ndërton me paratë e blerësve

Kur një kompani paralajmëron se brenda një viti do të shpenzojë 40 miliardë dollarë, shumë më tepër nga sa priste Wall Street, është normale të pyesësh: nga vijnë paratë? Përgjigjja e Nebius, operatorit të resë me seli në Amsterdam që lindi nga pjesa ndërkombëtare e Yandex, është e thjeshtë: nga blerësit. Kontrata të paguara paraprakisht dhe kredi për të cilat garanci janë vetë kontratat me blerësit. Me fjalë të tjera, vlera e ardhshme e qendrave të të dhënave duhet ta financojë ndërtimin e tyre.

Skema funksionon për sa kohë kantieret ecin sipas planit. E nuk ecin. „Ndërtimi i kësaj përmase është i vështirë, ndërsa vonesat për momentin janë pjesë e industrisë sonë. Nuk jemi imunë“, tha drejtori ekzekutiv Arkadij Vollozh, bashkëthemelues i Yandex, në bisedën me investitorët për tremujorin e tretë.

Guri më i madh në këpucë quhet Vineland, Nju Xhersi. Atje, për Microsoft, Nebius duhet të dorëzojë kapacitet nga një kontratë me vlerë deri në 19,4 miliardë dollarë. Qendra vonohet me muaj: deri në fund të vitit do të arrijë pak më shumë se gjysma e kapacitetit, ndërsa pjesa tjetër vetëm në tremujorin e dytë të 2027. Fillimisht, ato pjesë duhej të dorëzoheshin në vitet 2025 dhe 2026.

Shpjegimi tingëllon teknik. Operatori i lokacionit, firma DataOne, sipas Andrej Korolenkos, drejtor për produkt dhe infrastrukturë në Nebius, „vendosi më shpejt nga sa pritej ta fikte gjenerimin e përkohshëm të energjisë“ dhe po kalon në qeliza karburanti të Bloom Energy. Por zgjedhja nuk ishte krejt vullnetare. Në gusht faqja hulumtuese Floodlight gjeti së paku 45 gjeneratorë me gaz natyror në punë, pa leje. Rregullatorët në Nju Xhersi e gjobitën lokacionin me 1,1 milion dollarë, sepse gjeneratorët shkelnin ligjin federal. Fqinjët, nga ana tjetër, padisin për një zhurmë të vazhdueshme që thuhet se vjen nga qendra.

Microsoft nuk është blerës që pret pafundësisht. Sipas kontratës, nëse afatet tejkalohen dhe nuk ka kapacitet alternativ, pas një afati shtesë mund ta anulojë shërbimin e prekur, ndërsa janë paraparë edhe gjoba për vonesa. Nebius thotë se Microsoft „mori pjesë në planifikim“, por nuk tha nëse i pranoi datat e reja. Bloomberg, nga ana tjetër, raportoi se Microsoft po i shtrëngon kontrollet mbi projektet e operatorëve të jashtëm si Nebius, IREN dhe Nscale. Te Nscale tashmë hoqi dorë nga opsioni që ta rriste më shumë se dyfish kontratën për një qendër në Teksas dhe pushoi së qeni blerësi kryesor për lokacionin e tij të planifikuar në Essex, pas vonesave me energjinë.

Nebius e mbron historinë e vet me shifra. Vonesat, thotë, janë vetëm në lokacione që nuk i kontrollon, ndërsa qendrat e veta janë në kohë ose para afatit dhe do ta japin pjesën më të madhe të kapacitetit të ri nga viti 2027. Kompania e mbylli tremujorin me 7,4 miliardë dollarë në para të gatshme, ndërsa drejtoresha financiare María del Dado Alonso Sánchez pohon se parapagimet dhe financimi i siguruar me kontrata do të mbulojnë deri në 85 për qind të 40 deri në 45 miliardë dollarëve investime të planifikuara.

Të hyrat në tremujorin e tretë arrijnë 981 milionë dollarë, rritje prej 571 për qind. Por rreth një e treta e tyre është pagesë e njëhershme. Parashikimi për 2026 u ul me 200 milionë, në 3 miliardë dollarë, pikërisht për shkak të vonesave. Për 2027 premtojnë 12 deri në 13 miliardë dollarë të hyra dhe të dalin në zero para tatimit deri në tremujorin e katërt. Tregu nuk u impresionua: aksionet ranë 17 për qind të enjten, ditën kur Nvidia, e cila në mars investoi 2 miliardë dollarë në Nebius, mbeti pa Jensen Huang.

Evropa rrallë ka lojtarin e vet në garën për infrastrukturë të inteligjencës artificiale, ndaj Nebius e ndjekin edhe ata që nuk blejnë aksionet e saj. Por kur i gjithë modeli qëndron mbi parapagime, kantiere të huaja dhe disa blerës të mëdhenj, pyetja nuk është nëse do të ketë vonesa. Pyetja është kush do t'i paguajë.