Paqja historike zgjati dhjetë ditë: SHBA-ja goditi sërish Iranin, nënshkrimi u shemb te droni i parë

Paqja „historike" zgjati dhjetë ditë. SHBA-ja kreu sulme ajrore mbi Iranin si hakmarrje për një sulm iranian me dron mbi një anije të ngarkuar në Ngushticën e Hormuzit - veprimi i parë ushtarak amerikan që nga nënshkrimi i armëpushimit mes dy vendeve më 17 qershor. Kaq për marrëveshjet që shpallen pikkthesa; në Ballkan e dimë mirë sa vlejnë nënshkrimet kur përplasen interesat.

Armëpushimi, i quajtur „Deklarata e Islamabadit", u arrit mes presidentëve Donald Trump dhe Masud Pezeshkian dhe paralajmëronte diçka thuajse të pamundur: heqjen e bllokadës detare amerikane, rihapjen e Hormuzit për tregti të lirë, leje të përkohshme për eksportin e naftës iraniane dhe shkrirjen e fondeve iraniane jashtë vendit. Kishte madje edhe një afat 60-ditor për negociata gjithëpërfshirëse, përfshirë programin bërthamor. Në letër - një përparim diplomatik. Në realitet - deri te droni i parë.

Komanda amerikane njoftoi se kishte goditur depo iraniane raketash e dronësh, pozicione radarësh dhe objektiva bregdetare. Irani u përgjigj menjëherë - Garda Revolucionare pohon se ka goditur pozicione ushtarake amerikane në rajon. Trumpi e quajti sulmin me dron „shkelje budallaqe të armëpushimit", ndërsa zëvendëspresidenti Vance porositi se „dhuna do të pritet me dhunë". Retorikë që tingëllon e njohur për këdo që ka parë si shemben premtimet për paqe.

Pse ka rëndësi kjo edhe për ne? Sepse Ngushtica e Hormuzit është gryka nëpër të cilën kalon një pjesë e madhe e naftës botërore - dhe çdo mbyllje ose përshkallëzim atje ndihet në pompat anembanë botës, përfshirë edhe te ne. Kur dy rivalë krenarë luajnë me luftën, çmimin e paguajnë edhe ata që s'kanë asnjë lidhje me konfliktin. Pyetja nuk është nëse armëpushimi do të mbahet, por sa „armëpushime" të tilla duhen që dikush të kuptojë se një nënshkrim pa besim është thjesht një pauzë mes dy goditjeve.