Skip to content

Trump, Putin dhe Xi u morën vesh në Shenzhen: gjykatat të mos u pengojnë, ndërsa Putin i thërret evropianët në Moskë

1 min. lexim
Shpërndaj
Trump, Putin dhe Xi u morën vesh në Shenzhen: gjykatat të mos u pengojnë, ndërsa Putin i thërret evropianët në Moskë

Donald Trump, Vladimir Putin dhe Xi Jinping u ulën në të njëjtën tryezë në Shenzhen, në margjinat e samitit të APEC-ut, dhe pas një ore e gjysmë dolën me një deklaratë të përbashkët. Xi takimin e quajti „pozitiv, konstruktiv dhe shumë produktiv“. Kamerat e kapën Putinin duke i thënë Xi-së se askush nuk e priste që të shkonte kaq mirë. Kur edhe Kremlini befasohet nga suksesi i vet, ia vlen të lexohet çfarë saktësisht u ra dakord.

Katër pikat

E para, reformë e Kombeve të Bashkuara në të cilën SHBA, Rusia dhe Kina mbeten anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit. E dyta, furnizim më i madh me derivate të rafinuara nafte - pavarësisht sanksioneve ndërkombëtare ndaj naftës ruse. E treta, gjykatat, përfshirë Gjykatën Penale Ndërkombëtare, të respektojnë pëlqimin e shteteve dhe imunitetin e funksionarëve dhe të mos i keqpërdorin kompetencat e tyre. E katërta, luftën bërthamore nuk mund ta fitojë askush, kështu që tri vendet do të vazhdojnë të bisedojnë për uljen e rreziqeve bërthamore.

Pika e tretë thotë më së shumti. Kundër Putinit Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi urdhër-arrest që në vitin 2023, ndërsa Trump deklaroi se gjykata „ka dalë nga kontrolli“. Tre liderë, shtetet e të cilëve nuk janë anëtare të gjykatës, shkruajnë rregulla për të - dhe njërin prej tyre gjykata e kërkon. Sa herë deri tani të fortët kanë vendosur që drejtësia vlen vetëm për të tjerët?

Evropa merr ftesë për në Moskë

Për Ukrainën Kremlini dha dy versione. Zëdhënësi Dmitry Peskov tha se ajo nuk ishte tema kryesore e takimit trepalësh, ndërsa këshilltari Yuri Ushakov më vonë tha se pikërisht ajo ishte tema kryesore e bisedave mes Trumpit dhe Putinit. Putin tha se Rusia do të kërkojë kompromise, por „nuk do të sakrifikojë asgjë“, kërkoi që Ukraina t'i lëshojë 10 për qindët e mbetura të Donbasit, ndërsa për evropianët tha se, nëse duan të marrin pjesë në negociata, „duhet të vijnë në Moskë“.

Liderët evropianë reaguan si mysafirë që për festën mësuan nga fotografitë. Friedrich Merz takimin e quajti seancë fotografike, ndërsa Donald Tusk dhe politikanët britanikë Jeremy Hunt dhe Kemi Badenoch e kritikuan, mes tjerash, si dhuratë për Putinin. Volodymyr Zelensky tha se nuk dëshiron „Jaltë të dytë“. Tre veta merren vesh, ndërsa ata për fatin e të cilëve bëhet fjalë dëgjojnë përmes ndërmjetësve.

Ballkani e njeh këtë skenë

Jalta nuk është asociacion i rastësishëm. Në tetor të vitit 1944, në Moskë, Winston Churchill dhe Josif Stalin në një copë letre me përqindje e ndanë ndikimin mbi Ballkanin: Greqia 90 për qind për Britaninë, Rumania 90 për qind për Bashkimin Sovjetik, Jugosllavia gjysmë për gjysmë. Asnjë nga ato shtete nuk u pyet. Më shumë se tetëdhjetë vjet më vonë tryeza është në Shenzhen, ndërsa lojtarët janë të tjerë - por rregulli që të mëdhenjtë merren vesh, ndërsa të vegjlit mësojnë nga lajmet, duket i qëndrueshëm.

Ka edhe detaje që nuk hynë në deklaratën e përbashkët. Trump, sipas mediave shtetërore kineze, ka deklaruar se SHBA nuk e mbështesin pavarësinë e Tajvanit. Gazetarët në avionin e presidentit amerikan, sipas mediave amerikane, mbetën pa telefona, ndërsa zyrtarët kinezë nuk e lejuan të hynte një reporter të një televizioni amerikan të biznesit pas pyetjes për shefin e Nvidia-s, Jensen Huang. Samit për të ardhmen e botës, e pyetjet filtrohen në hyrje. Çfarë do të mësojmë ende nga ajo që nuk u filmua?