Šezdeset tri opštine u zemlji su lane podelile 4.056.482 evra finansijske pomoći, subvencija i dotacija svojim žiteljima. To je skoro milion evra više nego u 2024. godini. Podatak dolazi iz istraživanja Centra za građanske komunikacije.

Godina u kojoj je taj novac potrošen bila je izborna.

92 osnova, 58.290 građana

Pomoć se dodeljivala po 92 različita osnova. Za prvo dete, za prvake, za srednjoškolce, za maturante, za mlade, za lica u socijalnom riziku, za penzionere. Delili su se školski pribor, rančevi i drva. Davao se novac za bicikle, trotinete, digitalne uređaje, pelet i peći na pelet, klima uređaje, fasade.

Obuhvaćeno je 58.290 građana, skoro 13 hiljada više nego prethodne godine.

Najviše je podelila Opština Aerodrom - 552.387 evra. Za njom sledi Centar sa 507.481 evrom i 16 različitih osnova za pomoć, najviše od svih. Kisela Voda je podelila 461.989 evra.

Realna suma je veća od izračunate. Grad Skoplje, Čair i Saraj nisu dostavili tražene podatke.

Od 3.000 do 30.000 dinara za isto dete

Najzanimljiviji nalaz istraživanja nije ukupna suma, već razlike. Pomoć za novorođenče kreće se od 3.000 do 30.000 dinara, zavisno od opštine. Podrška za prvake - od 2.000 do 8.000 dinara.

Dakle, dvoje dece rođene istog dana, na dvadeset kilometara jedno od drugog, država u kojoj žive vrednuje deset puta različito. Ne zbog potrebe, već zbog toga ko je bio gradonačelnik i koliki je bio budžet.

Iz Centra za građanske komunikacije ističu da gotovo nema opštine koja isplaćuje pomoć po istom osnovu kao druga, a pravni osnov za deo tih isplata ostaje nejasan.

Pomoć ili predizborna kampanja

Svaka od ovih stavki pojedinačno ima smisla. Ranac za prvaka je dobra stvar. Drva za penzionera su dobra stvar.

Ali kada suma skoči za milion evra upravo u izbornoj godini, a kriterijuma je 92 i određuju se lokalno bez jasnog zakonskog okvira, onda linija između socijalne politike i predizborne distribucije postaje stvar dobre volje, a ne pravila.

Standardizacija nije birokratski hir. Ona je jedino što pravi razliku između prava i usluge. Pravo se ostvaruje. Usluga se pamti.