Beş günde 40 ton Makedon elması Bulgaristan'dan geri gönderildi: AB'ye uygun değilse, bizim sofralarımıza uygun mu?

Beş günde iki sevkiyat, toplam 40,4 ton. 29 Ekim'de Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı Makedonya'dan gelen 21.089 kilogram elmayı durdurdu - elmalarda AB'de kullanımı yasak bir pestisit bulundu. 2 Kasım'da ikinci sevkiyat da takıldı: izin verilen azami sınırların üzerinde pestisit kalıntısı içeren 19.350 kilogram. İkisi de göndericiye iade ediliyor. 18 Eylül'de de pestisit kalıntıları nedeniyle 11.843 kilogramlık bir biber sevkiyatı durdurulmuştu.

Tam olarak ne bulunduğu bilinmiyor. Yayımlanan bilgilerde ne pestisitlerin adı, ne ölçülen yoğunluklar, ne de sevkiyatların arkasında hangi üreticilerin ya da ihracatçıların olduğu yer alıyor.

Sosyal medyadaki tarım gruplarında tepki hızlı geldi: siyaset, Bulgar üretimini koruma. En sık duyulan argüman Rusya - oraya yıllarca sorunsuz ihracat yaptık, Bulgaristan şimdi neden geri gönderiyor? Bazıları İtalya'dan gelen ürünlerin neden engelsiz girdiğini de soruyor.

Ancak kurallar başka bir şey söylüyor. Bulgaristan AB üyesi ve hem yerli ürünler hem de ithalat için eşit şekilde geçerli olan, pestisit kalıntılarının azami düzeylerine ilişkin 396/2005 sayılı Tüzüğü uyguluyor. Bulgaristan sınırındaki Makedon elması, Polonya, İtalya ya da Bulgaristan elmasıyla aynı sınırları karşılamak zorunda. Rusya'nın Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinde kendi sağlık kuralları var - daha gevşek olmaları gerekmiyor, ama farklılar. Hangi pestisit olduğu ve hangi yoğunlukta bulunduğu bilinmeden, kimse iade edilen sevkiyatın orada geçeceğini iddia edemez.

Üstelik Rusya'ya elma hikâyesi istatistikten çok bir hatıra. Dünya Bankası'nın WITS veri tabanına göre Makedonya 2025'te 24,1 milyon dolar değerinde 65.524 ton taze elma ihraç etti. Rusya varış noktaları arasında hiç yer almıyor. En büyük alıcılar Sırbistan, Yunanistan ve Bulgaristan'dı. Bulgaristan da düşüşte: 2024'teki 31.785 tondan 2025'te 14.557 tona - bir yılda yarıdan da aza indi.

En kolayı sınırın öte yanını parmakla göstermek. Ama AB'de yasaklı bir pestisit kamyona kendi kendine binmedi. Biri onu sattı, biri ilaçladı, biri de sevkiyat yola çıkmadan kontrol etmeliydi. Makedonya, Gıda Güvenliği Kanunu'na göre azami kalıntı düzeyleri için Avrupa değerlerini kullanıyor. Bu sınırlar bizde de geçerliyse, o zaman soru sadece Bulgaristan'ın elmaları neden geri gönderdiği değil. Soru aynı zamanda kimsenin geri göndermediği sevkiyatlara ne olduğu - bizim pazarlarımızda sona erenlere.