Ombudsmanın kirası için bile parası yok: 183 kadrodan sadece 82'si dolu

Vatandaşları devlete karşı koruması gereken kurumun kendi kirasını ödeyecek parası yok. Ombudsman Faton Selami, Ombudsmanlık Kanunu değişikliklerine ilişkin meclisteki tematik tartışmada "Kirayı ödemekte de sorun yaşıyoruz," dedi.

Çözümü, yaklaşan bütçe revizyonundan ya da bir hükümet kararından beklediğini söylüyor. Aynı zamanda kurum sürekli personel kaybediyor, yeni istihdam taleplerini ise Maliye Bakanlığı şimdiye kadar reddetti.

2025 Yıllık Raporu'ndaki rakamlar bunun dünden kalma bir sorun olmadığını gösteriyor. Yıl sonunda kadro planında öngörülen 183 pozisyondan 82'si doluydu - yarıdan az. 2025 boyunca revizyon ve yeniden dağıtımların ardından bütçe 95,96 milyondan 92,83 milyon dinara düşürüldü. 2026 için ise medyada yer alan bilgilere göre yaklaşık 2,5 milyon euro talep edildi, yaklaşık 1,6 milyonu onaylandı.

Üstelik Ombudsman sıradan bir ofis değil. Polis, cezaevleri, sağlık, sosyal koruma, eğitim ve ayrımcılıkla ilgili şikayetleri inceliyor - tam da vatandaşın idare karşısında en sık yalnız kaldığı yerlerde. Bu kurum kiradan ve personelden tasarruf etmek zorunda kalınca, aslında kim tasarruf ediyor - devlet mi, yoksa daha az denetim isteyenler mi?

Önerilen yasal değişikliklerin kuruma daha fazla mali, işlevsel ve örgütsel bağımsızlık vermesi gerekiyor. Maliye Bakanlığı ile Ombudsman bütçe konusunda anlaşamazsa son sözü Meclis söyleyecek. Akademi ve sivil toplumdan temsilcilerin yer alacağı bir insan hakları koruma konseyi de öngörülüyor. Bu değişiklikler olmadan A statüsü için başvuru da yok - Selami'ye göre bölgede sadece Karadağ ve Makedonya B statüsünde, Karadağ ise yeni yasasını geçen ay çıkardı bile.

AB, AGİT ve Birleşmiş Milletler temsilcileri mecliste işlevsel ve bağımsız bir ombudsmanın ne kadar önemli olduğunu yinelediler. Kulağa hoş geliyor. Ama Maliye Bakanlığı'nın bir sonraki kirayı onaylayıp onaylamamasına bağlı bir bağımsızlık, sadece kağıt üzerinde bir bağımsızlık.