Унгарија се позиционира како клучен спасувач на Србија во момент кога Белград предупредува дека за само неколку дена би можел да остане без доволно гориво. Прекинот на испораките на сурова нафта од Хрватска кон рафинеријата НИС – поради американските санкции кон компанијата во руска сопственост – ја создаде најсериозната енергетска криза во Србија во последните години.

По ова, унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто итно пристигна во Белград со порака дека Будимпешта нема да дозволи Србија да остане без енергетски извори. Српскиот претседател Александар Вучиќ јавно предупреди дека, доколку санкциите не се коригираат, рафинеријата во Панчево може да престане со работа за четири дена — што би значело сериозно нарушување на снабдувањето пред зимската сезона.

Помошта од Унгарија преку МОЛ

Клучна улога во поддршката ја има унгарската нафтена компанија МОЛ, која веќе најави дека ќе ги зголеми испораките на нафта за Србија. Дополнително, српските медиуми објавија дека МОЛ размислува и да купи дел од акциите на НИС кои моментално се во сопственост на руски „Газпром“, иако компанијата официјално не ги коментира овие информации.

Паралелно се забрзуваат и плановите за нов нафтовод меѓу Унгарија и Србија, кој би можел до 2028 година речиси целосно да ги покрива српските потреби за сурова нафта. Со тоа Србија би се ослободила од зависноста од хрватската инфраструктура, каде што политичките блокади лесно можат да го прекинат снабдувањето.

Политичка оска Белград–Будимпешта

Енергетската соработка само ја потврдува долгогодишната политичка близина меѓу Виктор Орбан и Александар Вучиќ. И двајцата лидери често настапуваат синхронизирано во односите со Брисел, миграциите и санкциите кон Русија. Сијарто дури го поддржа мировниот план за Украина предложен од Доналд Трамп, што го става Будимпешта повторно во судир со етаблираните позиции на ЕУ.

Унгарскиот министер повтори дека е „во интерес на ЕУ Србија што побрзо да стане членка“, алудирајќи дека дел од земјите членки го кочат процесот, додека паралелно ја туркаат Украина кон брзо приклучување.

Денешната криза со НИС само ја забрза соработката и ги истакна зависностите што Србија ги има во енергетскиот сектор. Будимпешта испраќа јасен политички и енергетски сигнал дека стои зад Белград, а ова партнерство би можело да ја редефинира енергетската архитектура во регионот во следните години.