Во Силиконската долина се појави нова дијагноза – „ВИ-психоза”. Поимот го пушти во оптек Арон Леви, основачот на Box, но не за да опише корисници кои полудуваат од четботови, туку за да ги опише извршните директори кои се толку занесени по вештачката интелигенција што целосно изгубиле допир со тоа како таа всушност функционира на терен.

Идејата на Леви е едноставна и непријатна за многумина на врвот: шефовите што донесуваат одлуки за милијарди врз основа на презентации и слајдови, а никогаш сами не ја допреле алатката, не знаат што купуваат. Тие се, како што вели тој, „оддалечени од последниот метар на работата” – токму делот каде вештачката интелигенција треба да докаже дека вреди, а најчесто не успева.

Расправата доаѓа во момент кога отпорот кон ВИ почнува да се гледа и кај обичните корисници, не само кај скептичните аналитичари. Студенти на дипломски церемонии го извиждуваат секое споменување на вештачка интелигенција. Инсталациите на пребарувачот DuckDuckGo скокнаа за 30 проценти, бидејќи луѓето бегаат од присилното хранење со ВИ-резултати на големите пребарувачи. Кога едно ВИ не може правилно да го напише ни сопственото име на компанијата, тешко е да се продаде приказната дека станува збор за иднината.

Не сите гледаат катастрофа. Дел од индустријата смета дека прашањето не е дали ВИ е корисна, туку дали компаниите знаат што нудат. Оние што постигнуваат резултати, се чини, го прават тоа со фокус на конкретна потреба наместо со растурање на десет функции одеднаш. Разликата меѓу алатка што решава проблем и алатка што бара проблем за да го оправда сопственото постоење е токму она што „ВИ-психозата” го промашува.

За читател на Балканот ова не е егзотична калифорниска тема. Истата логика – купи го најновото затоа што сите зборуваат за него, без да провериш дали ти треба – ја гледаме секаде, од државните дигитални проекти до фирмите што плаќаат за софтвер што никој не го отвора. Прашањето на Леви вреди насекаде: кој од оние што одлучуваат навистина ја пробал работата за која потпишува?