Модерниот автомобил со Wi-Fi, GPS и апликација на телефонот собира купишта податоци за својот сопственик – и тие не остануваат кај него. Истражувачи од американскиот Northeastern University, во соработка со организацијата за заштита на потрошувачите Consumer Reports, тестирале 21 автомобил од најновите модели на 17 производители, како и 30 придружни апликации. Рецензираната студија излегува оваа недела.

Меѓу тестираните се брендовите на GM – Cadillac и Chevrolet – како и Ford, Lucid, Rivian, Tesla и Toyota. Резултатот: 19 од 21 возило праќале сообраќај кон барем една трета страна, а 7 од 30 апликации давале чувствителни податоци – број на шасија (VIN), мејл-адреси, телефонски броеви и прецизна локација – на компании поврзани со следење и рекламирање. Меѓу фирмите до кои стигнуваат податоците се Google, Meta, Microsoft, Adobe, Snap и Yahoo.

Уште полошо, истата фирма често добива повеќе видови податоци одеднаш. Така рекламерите и брокерите на податоци градат детални профили на луѓето, а тие профили потоа се продаваат понатаму – вклучително и на осигурителни компании и банки. Од таков профил тешко се бега. Кога апликацијата ќе се спари со автомобилот, изложеноста на компаниите за реклами и следење приближно се удвојувала.

Самата појава не е нова – имало истраги и тужби за тоа како податоците од возењето стигнуваат до осигурителите. Новото е размерот, и колку е тешко да се избегне. Излезот е практично само еден: да не го користиш автомобилот или удобностите како далечинско палење и отклучување. Кој купува нов автомобил за да не ги користи неговите функции?

А реакцијата на производителите? Сите, освен Honda, ја префрлиле вината на друго место, често на самите потрошувачи. Honda ги подобрила праксите и му наредила на својот добавувач Amplitude да ги избрише сите податоци за геолокација што ги добил. Од неколку производители до Consumer Reports стигнал одговор дека некои линкови во апликациите отвораат надворешни страници со колачиња што собираат податоци. Како и да стигнале податоците таму, возачите не биле известени.

Студијата е американска, но повеќето од овие брендови ги гледаме и на нашите улици, со истите апликации во телефоните. Дали некој регулатор во регионот воопшто прашал каде одат податоците од возилата што се продаваат овде?