Premtimi ishte i thjeshtë: makinat do ta marrin punën e mërzitshme, ndërsa ne do të punojmë më pak. Tani njeriu që shet inteligjencën artificiale më të njohur në botë thotë se kjo nuk do të ndodhë.

Sem Altman, shefi i OpenAI, në një pjesëmarrje në podkastin „Relentless” tha se shoqëria kurrë nuk ka arritur t'i shkurtojë ndjeshëm orët e punës, edhe pse teknologjia vazhdimisht ka premtuar se njerëzit do të punojnë më pak dhe do të kenë më shumë kohë të lirë. „Nuk pres që inteligjenca artificiale ta ndryshojë këtë”, shtoi ai.

„Fshehurazi do të jemi të lumtur”

Në vend të një ekuilibri më të mirë mes punës dhe jetës, drejtori i OpenAI pretendon se njerëzit në fakt do të jenë më të lumtur nëse vazhdojnë të punojnë fort. „Mendoj se në botën pas superinteligjencës të gjithë do të jemi dukshëm më të zënë sesa prisnim. Ende do të ankohemi për këtë, por fshehurazi do të jemi të lumtur”, deklaroi ai.

Qëndrimi është logjik nëse shihet nga vjen. Kur vegla të bën më të shpejtë, pritjet rriten bashkë me ty, vëllimi i punës zgjerohet, ndërsa konkurrenca shtrëngohet. Fitimi nuk shndërrohet në kohë të lirë, por në më shumë rezultat. Ky nuk është parashikim për të ardhmen, ky është përshkrim i tridhjetë viteve të fundit.

Nga çlirimi te intensifikimi

Liderët teknologjikë me vite premtonin se puna së shpejti do të bëhej e panevojshme, se modelet e afta do t'i merrnin detyrat monotone dhe do t'i çlironin njerëzit për atë që u sjell kënaqësi. Qëndrimi i Altmanit është kthesë e konsiderueshme nga ai rrëfim dominues: teknologjia nuk do të na japë më pak punë, por do të na mundësojë të bëjmë më shumë.

Në praktikë, inteligjenca artificiale i nxit të punësuarit të punojnë më intensivisht. Ai intensifikim tashmë e rrit djegien në vendin e punës, paralelisht me kërcënimin e vazhdueshëm nga humbja e punës. Psikiatrit paralajmërojnë se një pasiguri e tillë ka pasoja të rënda psikologjike. Ata që mbeten shpesh i marrin detyrat e kolegëve të pushuar, gjë që e bën gjendjen edhe më të rëndë.

Kur edhe optimistët hoqën dorë

Ndërsa politikanë si Berni Sanders ende angazhohen për javë pune katërditore të mundësuar nga inteligjenca artificiale, vetë pionierët teknologjikë duket se e kanë braktisur atë vizion. Mesazhi se vëllimi më i madh i punës duhet përfundimisht të na bëjë „të lumtur” tingëllon ndryshe kur vjen nga një njeri që ka pjesë të drejtpërdrejtë në mënyrën si ndryshon tregu i punës.

Për një lexues në një vend ku paga mesatare numërohet në qindra euro, ndërsa puna jashtë orarit shpesh as nuk paguhet, ky nuk është debat abstrakt i Luginës së Silikonit. Nëse teknologjia që e paguajmë të gjithë nuk sjell as një orë më pak punë, mbetet vetëm pyetja kujt i sjell më shumë.