Vaat basitti: makineler sıkıcı işi devralacak, biz de daha az çalışacaktık. Şimdi dünyanın en tanınmış yapay zekâsını satan adam, bunun olmayacağını söylüyor.

OpenAI'nin başındaki Sam Altman, „Relentless” podcast'ine konuk olduğunda, teknolojinin sürekli insanların daha az çalışacağını ve daha çok boş vakti olacağını vaat etmesine rağmen toplumun çalışma saatlerini hiçbir zaman ciddi biçimde kısaltamadığını söyledi. „Yapay zekânın bunu değiştirmesini beklemiyorum” diye ekledi.

„Gizliden gizliye mutlu olacağız”

OpenAI'nin yöneticisi, iş ile yaşam arasında daha iyi bir denge yerine, insanların sıkı çalışmayı sürdürürlerse aslında daha mutlu olacağını savunuyor. „Bence süperzekâ sonrası dünyada hepimiz beklediğimizden çok daha meşgul olacağız. Yine de bundan şikâyet edeceğiz, ama gizliden gizliye mutlu olacağız” dedi.

Bu tutum, nereden geldiğine bakılınca mantıklı. Bir araç seni hızlandırdığında beklentiler de seninle birlikte yükselir, iş hacmi genişler, rekabet sıkılaşır. Kazanç boş zamana değil, daha fazla çıktıya dönüşür. Bu geleceğe dair bir öngörü değil, son otuz yılın tarifi.

Özgürleşmeden yoğunlaşmaya

Teknoloji liderleri yıllarca işin yakında gereksizleşeceğini, yetenekli modellerin monoton görevleri devralıp insanları keyif aldıkları şeyler için serbest bırakacağını vaat etti. Altman'ın tutumu, bu baskın anlatıdan ciddi bir dönüş: teknoloji bize daha az iş vermeyecek, daha fazlasını yapma imkânı verecek.

Pratikte yapay zekâ, çalışanları daha yoğun çalışmaya itiyor. Bu yoğunlaşma, iş yerindeki tükenmişliği şimdiden artırıyor - işini kaybetme tehdidinin sürekliliğiyle birlikte. Psikiyatrlar böyle bir belirsizliğin ağır psikolojik sonuçları olduğu uyarısını yapıyor. Kalanlar çoğu zaman işten çıkarılan meslektaşlarının görevlerini üstleniyor ve bu da durumu daha da zorlaştırıyor.

İyimserler bile vazgeçince

Bernie Sanders gibi siyasetçiler hâlâ yapay zekânın mümkün kıldığı dört günlük çalışma haftasını savunurken, teknoloji öncülerinin kendisi bu vizyonu terk etmiş görünüyor. Daha fazla işin sonunda bizi „mutlu” etmesi gerektiği mesajı, iş piyasasının nasıl değiştiğinde doğrudan payı olan birinden geldiğinde kulağa farklı geliyor.

Ortalama maaşın yüzlerce euroyla sayıldığı, fazla mesainin çoğu zaman ödenmediği bir ülkedeki okur için bu, soyut bir Silikon Vadisi tartışması değil. Hepimizin parasını ödediği teknoloji bir saat bile daha az iş getirmiyorsa, geriye tek soru kalıyor: kime daha fazlasını getiriyor?