Drejtori i CIA-s amerikane ishte në Moskë. Jo publikisht, jo me protokoll - vizitë e fshehtë, biseda me shefat e dy shërbimeve më të fuqishme ruse, dhe një propozim që i kthen të gjithë në fillim: takim trepalësh i Trumpit, Putinit dhe Zelenskit.

Sipas burimeve të njohura me bisedimet, Xhon Ratklif në Moskë bisedoi me drejtorin e Shërbimit të Inteligjencës së Jashtme Sergej Narishkin dhe me drejtorin e Shërbimit Federal të Sigurisë Aleksandër Bortnikov. Kremlini i konfirmoi kontaktet, por njoftoi shprehimisht se drejtori i CIA-s nuk pati takim me Putinin. Presidenti rus, sipas Dmitrij Peskovit, u informua menjëherë për rezultatet.

Vini re formulimin. Jo „nuk pati takim“ - por „u informua menjëherë“. Kjo është mënyra diplomatike për të thënë se biseda gjithsesi arriti në majë, vetëm pa fotografi.

Ideja nuk është e re. As përgjigjja nuk është

Formatin trepalësh administrata e Trumpit e kishte propozuar edhe më parë. Zelenski pranonte. Putini refuzonte. Kjo është gjithë historia e këtij propozimi në një fjali, dhe pikërisht prandaj vlen të pyetet çfarë ndryshoi tani.

Këtë herë misioni i Ratklifit nuk ishte i kufizuar vetëm në përcjelljen e mesazheve. Pala amerikane po përpiqej të përcaktonte nëse shefat e shërbimeve ruse të inteligjencës mund të ndihmojnë në krijimin e kushteve që Putini të pranojë rifillimin e bisedimeve nën ndërmjetësim amerikan. Kjo është një pranim i heshtur se kanali diplomatik nuk funksionon dhe se Uashingtoni po kërkon një të ri - përmes shërbimeve, jo përmes ministrive.

Vlerësimi i zymtë që CIA e çoi në Moskë

Para kësaj u publikua se Ratklifi i kishte paraqitur Bortnikovit një vlerësim shumë të zymtë amerikan për pozitën e Rusisë në luftë, me mesazhin se Moska duhet të arrijë marrëveshje para se gjendja e saj ushtarake dhe ekonomike të përkeqësohet më tej.

Kjo është pozitë negociuese e paketuar si shërbim. Ne po ju themi sa keq qëndroni, prandaj uluni tani. Nëse Moska e lexon të njëjtin vlerësim - kjo është krejt pyetje tjetër, ndërsa sjellja e deritanishme sugjeron se nuk e lexon.

Pas takimit, sipas të njëjtave burime, drejtori i CIA-s vlerësoi se Bortnikovi është „lojtar konstruktiv“ që mund të kontribuojë në rikthimin e procesit diplomatik. Shefi i FSB-së si lojtar konstruktiv në një proces paqeje - kjo është një fjali që disa vjet më parë do të tingëllonte si parodi.

E ngrirë që nga shkurti

Zyrtarët amerikanë të premten e informuan Zelenskin për bisedimet në Moskë dhe për propozimin e samitit trepalësh. Presidenti ukrainas pastaj publikisht falënderoi Uashingtonin për informacionet dhe për, siç tha, „tonin e domosdoshëm të bisedës me Rusinë“, duke theksuar se SHBA-ja mbron një pamje realiste të asaj që duhet arritur.

Bisedimet mes Rusisë dhe Ukrainës nën ndërmjetësim amerikan janë praktikisht të ngrira që nga mesi i shkurtit, pasi shpërtheu lufta me Iranin. Gjysmë viti heshtje, dhe tani rikthim përmes një vizite të fshehtë të një shefi të inteligjencës.

Kur diplomacia zhvendoset nga ministritë e punëve të jashtme te shërbimet e inteligjencës, kjo zakonisht do të thotë se kanalet zyrtare prej kohësh nuk sjellin asgjë. Pyetja që mbetet është nëse tri karriget rreth asaj tavoline do të mbushen fare - apo samiti trepalësh do të mbetet edhe një propozim që Zelenski e pranon dhe Putini e refuzon.