Директорот на американската ЦИА бил во Москва. Не јавно, не со протокол – тајна посета, разговори со шефовите на двете најмоќни руски служби, и предлог што ги враќа сите на почетокот: тристран состанок на Трамп, Путин и Зеленски.

Според извори запознаени со разговорите, Џон Ратклиф во Москва разговарал со директорот на Службата за надворешно разузнавање Сергеј Наришкин и со директорот на Федералната служба за безбедност Александар Бортников. Кремљ ги потврди контактите, но изречно соопшти дека директорот на ЦИА немал состанок со Путин. Рускиот претседател, според Дмитриј Песков, веднаш бил известен за резултатите.

Внимавајте на формулацијата. Не „немаше состанок“ – туку „беше веднаш известен“. Тоа е дипломатски начин да се каже дека разговорот сепак стигнал до врвот, само без фотографија.

Идејата не е нова. Одговорот исто така не е

Тристраниот формат администрацијата на Трамп го предлагала и претходно. Зеленски прифаќал. Путин одбивал. Тоа е целата историја на овој предлог во една реченица, и токму затоа вреди да се праша што се смени сега.

Овој пат мисијата на Ратклиф не била ограничена само на пренесување пораки. Американската страна се обидувала да утврди дали шефовите на руските разузнавачки служби можат да помогнат да се создадат услови Путин да пристане на обнова на преговорите под американско посредништво. Тоа е тивко признание дека дипломатскиот канал не работи и дека Вашингтон бара нов – преку служби, не преку министерства.

Мрачната проценка што ја однесе ЦИА во Москва

Пред тоа беше објавено дека Ратклиф на Бортников му изнел многу мрачна американска проценка за позицијата на Русија во војната, со порака дека Москва треба да постигне договор пред нејзината воена и економска состојба дополнително да се влоши.

Тоа е преговарачка позиција свиткана во услуга. Ние ви кажуваме колку лошо стоите, затоа седнете сега. Дали Москва ја чита истата проценка – тоа е сосема друго прашање, а досегашното однесување сугерира дека не ја чита.

По средбата, според истите извори, директорот на ЦИА оценил дека Бортников е „конструктивен играч“ што би можел да придонесе за обновување на дипломатскиот процес. Шеф на ФСБ како конструктивен играч во мировен процес – тоа е реченица што пред неколку години би звучела како пародија.

Замрзнато од февруари

Американските функционери во петок го известиле Зеленски за разговорите во Москва и за предлогот за тристран самит. Украинскиот претседател потоа јавно им заблагодари на Вашингтон за информациите и за, како што рече, „неопходниот тон на разговорот со Русија“, наведувајќи дека САД застапуваат реалистичен поглед на она што мора да се постигне.

Преговорите меѓу Русија и Украина под американско посредништво се практично замрзнати од средината на февруари, откако избувна војната со Иран. Половина година тишина, а сега враќање преку тајна посета на разузнавачки шеф.

Кога дипломатијата се сели од министерствата за надворешни работи во разузнавачките служби, тоа обично значи дека официјалните канали одамна не носат ништо. Прашањето што останува е дали трите столици околу таа маса воопшто ќе бидат пополнети – или тристраниот самит ќе остане уште еден предлог што Зеленски го прифаќа, а Путин го одбива.