E monton në xhamin e përparmë, e lidh me makinën dhe ajo fillon vetë ta mbajë korsinë, të përshpejtojë dhe të frenojë. Kështu Comma.ai, startupi që e themeloi hakeri George Hotz, e shet idenë e vet për drejtim pa duar. Administrata Kombëtare Amerikane për Sigurinë e Trafikut në Autostrada (NHTSA) tani po e heton pas pesë përplasjeve të raportuara, në dy prej të cilave vdiqën tre njerëz.

Skema në përplasjet e raportuara është e njëjtë. Sipas Zyrës për Hetimin e Defekteve pranë NHTSA-s, pajisjet nuk i kanë njohur ose nuk kanë reaguar ndaj automjeteve që lëvizin ngadalë ose qëndrojnë në të njëjtën korsi. Në katër nga përplasjet u lënduan deri në 11 njerëz, disa rëndë.

Njëri aksident vdekjeprurës ka ndodhur me shumë gjasë në shkurt 2026 në Luizianë. Një Toyota RAV4 e vitit 2022, në të cilën punonte FrogPilot - një version jozyrtar, i modifikuar i softuerit openpilot - u përplas me një automjet policie bosh me dritat e emergjencës të ndezura, të lënë në korsinë e majtë ndërsa policët bënin shikimin e vendit të një aksidenti tjetër. Dy pasagjerë në ndenjëset e pasme vdiqën. Aksidenti i dytë vdekjeprurës për momentin nuk është identifikuar.

Këtu është edhe kurthi i gjithë historisë. Softueri i Comma është me kod të hapur, kështu që kushdo mund ta ndryshojë - dhe të paktën njëra nga përplasjet vdekjeprurëse ndoshta ka përfshirë pikërisht një version të tillë të modifikuar. Pajisja është e kompanisë, ideja është e saj, ndërsa slogani në faqen e saj thotë se qëllimi është që drejtimi të jetë „i relaksuar“. Kush përgjigjet kur në pajisjen e një firme punon softuer i huaj, i ripunuar?

Comma pohon se openpilot „mund të drejtojë, përshpejtojë dhe frenojë automatikisht për automjetet e tjera në korsinë e vet“ dhe e krahason me Autopilot të Teslës dhe Super Cruise të GM-së. Njëkohësisht, në të njëjtën faqe paralajmëron se shoferi „duhet gjithmonë të jetë i aftë ta marrë menjëherë kontrollin“, se performanca mund të dëmtohet nga „automjete në të njëjtën korsi që nuk lëvizin“ dhe se gjatë frenimit të papritur sistemi është i kufizuar në atë se sa mund të ngadalësojë. Ky është pikërisht skenari i përplasjeve të raportuara.

Hotz u largua nga drejtimi i përditshëm i firmës në vitin 2022, ndërsa as ai as kompania nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment. Problemi nuk është vetëm i tyre: sistemet e ndihmës në drejtim me vite kanë vështirësi me automjetet që qëndrojnë në vend, ndërsa Tesla dhe Ford kanë kaluar tashmë nëpër hetime të ngjashme. Dallimi është se Comma nuk shet makinë, por një shtesë për një gamë të gjerë makinash moderne.

Pajisje të tilla shiten online, ndërsa softueri është publik. Kush në Ballkan do ta kontrollonte se çfarë e drejton makinën pranë teje në autostradë - dhe kush do të përgjigjej nëse ajo dështon?