Shërbimet polake të zbulimit kanë konfirmuar atë që çdo ekspert sigurie e priste prej vitesh - hakerët kanë depërtuar në pesë impiante për trajtimin e ujit, me potencial për të ndërhyrë në sigurinë e furnizimit me ujë. Polonia e bëri të ditur. Dhe pyetja është një: kur janë testuar vërtet ndonjëherë sistemet tona?

Agjencia e Sigurisë së Brendshme e Polonisë (ABW) publikoi një raport që mbulon dy vjet pune. Sipas tij, agjencia ka parandaluar disa akte sabotazhi nga spiunë dhe hakerë shtetërorë rusë, të drejtuara ndaj objekteve ushtarake, infrastrukturës kritike (rrjeteve energjetike, ujësjellësave, transportit) dhe objektivave civilë. Raporti nuk e specifikon se si hakerët janë të lidhur me shërbimet ruse kur bëhet fjalë për pesë ujësjellësit, por ABW tashmë u ka veshur hakerëve shtetërorë rusë një tentativë të mëparshme të dështuar për të rrëzuar rrjetin energjetik polak.

„Sfida më serioze është aktiviteti sabotues kundër Polonisë, i frymëzuar dhe i organizuar nga shërbimet ruse të zbulimit. Ky kërcënim ka qenë (dhe është) real dhe i drejtpërdrejtë. Kërkon mobilizim të plotë", thuhet në raport.

Skenari nuk është polak, është global. Në 2021, një haker depërtoi në një impiant në Oldsmar, Florida, dhe u përpoq të rriste nivelin e natriumit hidroksid - një kimikat agresiv - në nivele të rrezikshme. Muajin e kaluar, një udhëzim i përbashkët nga CISA, FBI, NSA dhe agjenci të tjera amerikane paralajmëroi se hakerët iranianë po sulmojnë në mënyrë aktive kontrollerët logjikë të programueshëm (PLC) - kompjuterët industrialë që drejtojnë impiantet e ujit dhe energjisë. E njëjta grupacion iranian, CyberAv3ngers, hyri në disa impiante në Pensilvani në 2023.

Ballkani nuk është jashtë këtij ekuacioni. Infrastruktura kritike maqedonase, serbe, bullgare, greke punon mbi PLC të ngjashëm. Shumë prej tyre janë prodhuar nga Siemens, Schneider Electric, Rover - po ata prodhues, pajisjet e të cilëve u sulmuan në SHBA dhe Poloni. Kur ishte hera e fundit që u shpall se ndonjë agjenci maqedonase i kishte testuar sistemet kundër një sulmi të tillë? Kur u tha një mendim i tillë publikisht?

Siç përfundojnë shërbimet polake, këto nuk janë incidente të izoluara - është strategji. E njëjta që Rusia po e zbaton në zonat e luftës në Ukrainë, dhe kundër vendeve që i konsideron armiqësore. Ballkani nuk është prioriteti numër një, por nuk është as jashtë listës. Pyetja nuk është nëse, por kur. Dhe a do ta kuptojmë në kohë - apo do ta zbulojmë në test.