Ekziston një mënyrë për të matur sa vërtet beson një kompani në diçka: numëro sa herë e përmend para njerëzve që i japin paratë. Sipas asaj mase, General Motors dhe Ford - dy kompanitë më të mëdha automobilistike amerikane - nuk besojnë më shumë te automjetet elektrike.

Analiza e telefonatave tremujore me investitorët nga shtatë vitet e fundit, e bërë bashkë me firmën kërkimore njujorkeze Hudson Labs, tregoi se të dyja kompanitë sot flasin për automjetet elektrike më rrallë sesa flisnin para pandemisë. Jo pak më rrallë. Te GM numri ra nga 82 përmendje në telefonatën për tremujorin e dytë të vitit 2025 në 21 në atë të fundit, për të njëjtin tremujor këtë vit.

Nga „gjithçka me rrymë" te „përshtatja me politikën"

GM vuri bast te automjetet elektrike masive para shumicës së konkurrentëve. Boltin e prezantoi në panairin e Las Vegasit në janar 2016 dhe e nxori në shitje deri në fund të po atij viti - gjysmë viti para se Tesla t'i dorëzonte Model 3-shit e parë. Deri në fund të vitit 2020, në secilën nga dy telefonatat e fundit me investitorët kishte mbi 100 përmendje të automjeteve elektrike, çka ishte rreth një e treta e gjithë bisedës.

Kompania që premtonte se deri në vitin 2035 do të shiste vetëm automjete elektrike, sot, kur fare i përmend, flet për atë se si e ka „përshtatur kapacitetin dhe gjurmën prodhuese me ndryshimet në politikën rregullatore". Kjo është fjali e shkruar nga një njeri që nuk do të thotë se çfarë ka ndodhur.

Ndërsa çfarë ka ndodhur është mjaft e qartë: administrata e Trumpit i hoqi rregulloret mjedisore që favorizonin automjetet pa emetime, ndërsa partia e tij e fshiu lehtësimin tatimor federal prej 7.500 dollarësh për një automjet të ri elektrik. Kërkesa nuk u zhduk vetë - iu hoq baza.

Fordi e ndryshoi drejtimin para zgjedhjeve

Te Fordi rënia nisi më herët. Qysh në mesin e vitit 2024, para zgjedhjeve amerikane, kompania po tërhiqej nga një pjesë e investimeve më të mëdha në automjete elektrike në favor të një projekti të brendshëm që më vonë u bë platforma e tyre e re. Pas ardhjes së Trumpit, biseda u kthye drejt mbështetjes për politikën tregtare proteksioniste dhe drejt kamionëve me benzinë të serisë F, që sjellin fitim më të mirë.

Zëdhënësit e të dyja kompanive thonë se e gjitha kjo është lexuar gabim. Xhim Kejni nga GM thotë se „cilësia është më e rëndësishme se sasia" dhe se kompania mbetet e qëndrueshme te qëndrimi që automjetet elektrike janë qëllimi përfundimtar, ndërsa koha e telefonatave u duhet edhe për softuer, shërbime, teknologji autonome dhe politikë tregtare. Dejvid Tovari nga Fordi tregon platformën e re që nis vitin e ardhshëm: produkti i parë, një pikap i mesëm, do të jetë pikërisht ajo që tregu kërkon për nga çmimi dhe teknologjia.

Kur reklama hesht

Të dyja kompanitë vazhdojnë të shesin automjete elektrike dhe vazhdojnë të kenë modele të reja në përgatitje. GM është ende shitësi i dytë më i madh i automjeteve elektrike në SHBA. Por ka dallim mes asaj të shesësh diçka dhe asaj ta ndërtosh identitetin e kompanisë rreth saj - dhe ai dallim dëgjohet në telefonatat me investitorët shumë më herët sesa shihet në sallonet e shitjes.

Ky është kujtues i mirë për këdo që lexon njoftime për tranzicion industrial. Miliardat u njoftuan me konferenca, skena dhe slogane; tërheqja zhvillohet në heshtje, në fjali me fjalën „përshtatje". Pyetja që mbetet nuk është a do të vijnë automjetet elektrike - por sa nga këto premtime mbijetojnë një ndërrim pushteti.