Në vitin 2020 në Maqedoni u lindën 19.031 fëmijë. Ata fëmijë këtë vjeshtë duhet të ulen në klasën e parë. Deri tani janë regjistruar rreth 14.500.

Diferenca nuk është gabim në llogaritje, as nuk është përfundimtare - regjistrimi zgjat deri në fund të shtatorit për ata që kanë vonuar. Por edhe me projeksionin më dashamirës, distanca mes numrit të lindjeve dhe numrit të nxënësve të klasës së parë është shumë e madhe për t'u shpjeguar me administratë. Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, e pranon vetë se këtë vit do të ketë të paktën 3.000 nxënës të klasës së parë më pak se vitin e kaluar.

Treqind paralele më pak

Pasoja shihet tashmë në orar. Këtë vit ka rreth 200 paralele më pak në arsimin fillor dhe rreth 100 më pak në të mesmin. Kjo nuk është vendim i ndonjë këshilli drejtues - është shifra që del kur nuk ka kush t'i mbushë bankat.

„Ajo që arritëm të bëjmë, për momentin kemi rreth 200 paralele më pak në arsimin fillor dhe 100 paralele më pak në arsimin e mesëm“, tha Janevska në një konferencë për shtyp.

Formulimi vlen të lexohet dy herë. „Arritëm ta bëjmë“ - sikur bëhet fjalë për rezultat të një politike, e jo për pasojë të demografisë. Optimizimi i rrjetit është nevojë reale dhe ministrja ka argumente për të. Por kur bankat bosh paraqiten si arritje, humbet pyetja pse janë bosh.

Njëzet e gjashtë shkolla mbyllen

Këtë vit natyrshëm do të mbyllen 26 shkolla rurale në të cilat nuk ka fare regjistrim të klasës së parë, dhe në të cilat mësojnë nga pesë deri në tetë fëmijë. Argumenti i ministres është cilësia dhe socializimi: se ekzistenca e izoluar në një mjedis me paralele të kombinuara, ku në të njëjtën klasë mësojnë nxënës nga tri klasa të ndryshme, nuk mund të japë arsim të përshtatshëm.

„Nëse kemi një shkollë qendrore me 200 fëmijë, dhe në 2,5 kilometra kemi një shkollë me 18 fëmijë, nuk ka logjikë t'i mbajmë ata 18 fëmijë të bllokuar në atë shkollë“, tha Janevska. Kufiri është vendosur: paralele të kombinuara do të zbatohen atje ku shkolla e degës është më shumë se 15-20 kilometra larg nga qendrorja më e afërt, ose ku rrugët nuk janë të sigurta për fëmijë të vegjël.

Pedagogjikisht, teza ka bazë. Një fëmijë që mëson me dy bashkëmoshatarë të tjerë ka vërtet socializim më të dobët se një fëmijë në një paralele prej njëzet vetash. Por mbyllja e shkollës në një fshat nuk është vetëm masë arsimore. Është sinjal për të gjithë ata që kanë mbetur në atë fshat se ku po shkon puna.

Më pak nxënës, pastaj më pak studentë

Janevska vetë e tërhoqi vijën më tej: gjithnjë e më pak nxënës në shkollat fillore dhe të mesme sjellin në mënyrë të pashmangshme edhe numër më të vogël studentësh. Ajo tashmë mendon në ato terma, që është e saktë - dhe që do të thotë se pasojat e këtij brezi do të lexohen në sistem pesëmbëdhjetë vitet e ardhshme.

Nga masat e tjera: tekstet shkollore janë shpërndarë dhe janë tashmë në shkolla, gjë që ministrja e theksoi si herën e parë që përfundon kaq herët. Shporta e nxënësit është ulur për 15 për qind. Për shujtën studentore për momentin nuk është planifikuar rritje sepse, siç tha, në ministri nuk ka arritur një kërkesë e tillë nga organizatat studentore.

Asnjë mësimdhënës me kohë të pacaktuar nuk është shkarkuar, kurse në disa komuna shkupjane si Aerodromi mungon kuadri dhe priten punësime. Masa për qëndrim më të gjatë në shkollë - mësim gjithëditor me dy mësuese klase në turne deri në orën 16 - u paraqit si lehtësim për prindërit.

Pyetja që nuk ishte në konferencën për shtyp

E gjithë kjo është administrim i pasojës. Asnjë prej këtyre masave nuk ka të bëjë me shkakun pse 19.031 fëmijëve të lindur u përgjigjen 14.500 nxënës të regjistruar të klasës së parë. Diferenca mes atyre dy shifrave nuk zgjidhet me orar paralelesh.

Mbyllja e 26 shkollave është hap racional në sistemin siç është sot. Pyetja është nëse dikush numëron sa shkolla do të mbyllen deri në vitin 2035 nëse numri i lindjeve vazhdon të bjerë, dhe nëse ekziston një plan më i madh se optimizimi vjetor i rrjetit.