Më 7 shtator niveli i ujit të Liqenit të Prespës ishte 53 centimetra më i lartë se në të njëjtën datë vitin e kaluar. Kjo është lajm i mirë dhe meriton të thuhet me zë - sezoni i lagësht i vitit të shkuar ishte jashtëzakonisht bujar dhe e ngriti nivelin për plot 111 centimetra. Problemi është se një sezon i tillë ndodh një herë në pesëmbëdhjetë vjet.

Shifrat e tjera nga analiza e nivelit janë më pak të këndshme. Periudha e thatë këtë vit filloi rreth njëzet ditë më herët - më 30 maj, nga kuota minus 562 centimetra. Që atëherë e deri në fillim të shtatorit liqeni humbi 43 centimetra. Kjo rënie është brenda kufijve të mesatares sezonale, pra nuk është panik. Deri në fillim të dhjetorit, kur zakonisht fillon periudha e lagësht, priten edhe 20 deri 25 centimetra poshtë. Minimumi vjetor do të jetë diku mes minus 620 dhe minus 630 centimetrave.

Pse 53 centimetra plus nuk janë kthesë

Një shi i mirë nuk i zhbën dy vjet të këqija. Në dy sezonet e mëparshme Prespa humbte nga 50 deri 55 centimetra në vit - gati tri herë më shumë se mesatarja shumëvjeçare, që është rreth 18 centimetra. Kjo do të thotë se liqeni rrëshqiti shumë më poshtë nga sa parashikonte trendi, e tani thjesht u kthye drejt vijës nga e cila gjithsesi po bie.

Dallimi mes „liqeni është më i lartë“ dhe „liqeni po përmirësohet“ është dallimi mes një viti të mirë dhe një trendi të ndryshuar. Për rezultatin e dytë do të duhej që sezone të lagështa si i vitit të kaluar të përsëriteshin disa vite radhazi - çka sipas analizës është pak e mundshme.

Tetë metra për pesëdhjetë vjet

Shifrat afatgjata e tregojnë madhësinë e vërtetë të problemit. Sipas të dhënave satelitore, nga viti 1984 deri në vitin 2020 Liqeni i Prespës humbi rreth shtatë për qind të sipërfaqes së tij dhe gati gjysmën e vëllimit. Në krahasim me fundin e viteve shtatëdhjetë, niveli i ujit është më i ulët për më shumë se tetë metra.

Gjysma e vëllimit. Jo gjysma e sipërfaqes - gjysma e ujit që ka brenda vetes. Kjo nuk është luhatje sezonale, kjo është një liqen që zhduket me ngadalë, mjaftueshëm ngadalë për të mos hyrë në lajmet e ditës dhe mjaftueshëm shpejt për të matur një jetë njeriu.

Dimri i ardhshëm është i pasigurt edhe nga një anë tjetër. Mbi Paqësorin jugor po formohet El Niño, më i forti në 150 vitet e fundit. Për shkak të largësisë, efekti mbi Ballkanin do të jetë i dobët dhe vështirë i parashikueshëm, por shumica e simulimeve klimatike parashikojnë dimër dhe pranverë të butë - çka më së shpeshti do të thotë edhe më pak reshje.

Pra: këtë vit Prespa nuk do të bjerë në një minimum të ri shekullor. Kjo është gjithçka që mund të thuhet me siguri. Që niveli tani është 53 centimetra më i lartë është saktësisht po aq e vërtetë sa edhe që është tetë metra më i ulët se kur gjyshërit e presparëve të sotëm laheshin në të. Cilën nga këto dy shifra do ta përdorin institucionet kur të bisedohet për ujitje, për koncesione dhe për planet ujore - kjo tashmë është pyetje politike, jo hidrologjike.