Mickoski istihbarat servisleri ve paralı protestolar konusunda uyarıyor, analist yanıt veriyor: gerçek hoşnutsuzluk yoksa sokak da yok

Tiran'da hükümet karşıtı protestolar şiddete dönüştü, Fransa, İtalya ve Belçika sokakta, Belgrad aylarca süren protestoların ardından bugün sandığa gidiyor, Bulgaristan'da sendikalar yürüdü, hoşnutsuzluk Yunanistan'a da ulaştı. Başbakan Hristijan Mickoski, 23 Ekim konuşmasında bunun neden buraya da gelebileceğine dair bir açıklama sundu: bölgede sürekli faal olan servisler, olası provokasyonlar ve Makedonya'yı komşularının sorunlarına çekme girişimleri. Ona göre muhalefet bu tür senaryolarda "para ve sahte koltuk vaatleri karşılığında" rol alabilir.

İlk yanıt analist Petar Arsovski'den geldi ve hükümetin teziyle örtüşmüyor. "Servisler protestoları doğrudan başlatamaz, özellikle bu büyüklükte olanları; böyle bir şeyin ortaya çıkması için gerçek bir hoşnutsuzluk olması gerekir" diyor. Arsovski'ye göre hiçbir partinin bu kadar kitlesel protestolar düzenleyecek gücü yok. Muhalefetin yapabileceği en fazla şey sonradan destek vermek.

Kimsenin yüksek sesle söylemek istemediği neden

Bütün tartışmadaki en önemli cümle, en az alıntılanan cümle. Arsovski'ye göre dalganın yapısal nedeni, genç kuşakların yaşlıların yaşam kalitesine ulaşamaması. "Makedonya'da da var" diye ekliyor; sadece buradaki protesto etme isteği şimdilik komşulardakinden daha düşük. Doğrudan bir yayılma beklemiyor, ama en çok etkilenen gruplarda zaman zaman hoşnutsuzluk bekliyor.

Diğerleri farklı düşünüyor. Güvenlik uzmanı Ljubomir Gjurçevski, Avrupa'daki ekonomik krizin "en düşük maaşların bizde olduğu" Balkanlar'da da protestolar doğuracağını ve tüm bunların istikrarsızlaştırma için kullanılabileceğini düşünüyor - ona göre Makedonya hedef olacak. Profesör Filip Petrovski daha da ileri gidiyor: ona göre Avrupa'daki protestolar, solcu gençlik yapılarının "iyi senkronize edilmiş bir gündemi" ve doruk noktası 20 Kasım civarı için duyurulmuş.

Bir de şiddet içeren aşırıcılık ve terörle mücadele ulusal koordinatörü, yani bir devlet görevlisi olan Pavle Trajanov var. Makedonya'nın sakin olduğunu, mevcut iktidarın "iki yıl ve birkaç aydır" görevde olduğunu ve vatandaş desteğinin "hâlâ çok büyük" olduğunu söylüyor. İktidara verilen desteği ölçen bir devlet görevlisi - bu bir güvenlik analizi değil, bir görüş.

Gençler anne babaları gibi yaşayamıyorsa, bunu hiçbir yabancı servis uydurmadı. Bunlar maaşlar ve yurt dışına tek yön biletler. İktidar bunu çözülmesi gereken bir sorun olarak mı görecek, yoksa dışarıdan gelen bir tehdit daha olarak mı?