Brvenica voton me aparate për të cilat KSHZ lidhi kontratë urgjente prej 200.000 eurosh pa tender

Banorët e Brvenicës sot zgjedhin kryetar të ri të komunës, pas vdekjes së Jovica Ilievskit, i cili ndërroi jetë më 23 qershor në moshën 58-vjeçare. Votimi zgjat nga ora 7 deri në 19 në 24 vendvotime, ndërsa në listën zgjedhore janë regjistruar 16.256 votues - nga të cilët 449 janë në punë të përkohshme jashtë vendit, ndërsa nëntë në burg ose paraburgim. Por historia rreth këtyre zgjedhjeve nuk është vetëm kush do të fitojë. Ajo është edhe për aparatet me të cilat do të votohet.

Kontrata skadoi, zgjedhjet mbërritën

Kontrata pesëvjeçare e Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ) me firmën gjermane „Dermalog“ për mbështetjen dhe mirëmbajtjen e sistemit për identifikimin biometrik të votuesve skadoi në gusht. Zgjedhjet në Brvenicë u shpallën më 7 gusht, ndërsa garancia skadoi më 11 gusht. KSHZ, sipas fjalëve të kryetarit Bojan Mariçiq, u gjend në „ngushticë kohore“ dhe iu drejtua nenit 55 të Ligjit për prokurimet publike - negocim i drejtpërdrejtë, pa shpallje, me miratim paraprak nga Byroja për Prokurime Publike.

Çmimi: rreth 200.000 euro për funksionalitetin dhe përditësimin e vetëm disa pajisjeve - sa nevojiten për 24 vendvotime - për një periudhë tremujore. Inxhinierë gjermanë javën e kaluar, së bashku me ekspertë vendas, i përgatitën aparatet për votimin e sotëm. E llogaritur mbi votuesit e regjistruar, kjo është rreth 12 euro për kokë vetëm që të funksionojnë aparatet në një komunë.

Mariçiq pohon se nuk ka arsye që dikush ta kontestojë votimin, sepse kontrata është nënshkruar me kushte të njëjta si ajo që vlente pesë vjet. Ndoshta është kështu. Por „urgjencë ekstreme, e shkaktuar nga rrethana që nuk mund t'i parashikonim“ tingëllon çuditshëm kur data e skadimit të kontratës dihej plot pesë vjet përpara. Vdekja e kryetarit nuk mund të parashikohej - skadimi i kontratës mundej.

Çfarë vijon për aparatet e tjera

Për Brvenicën u gjet zgjidhje e përkohshme, por sistemi në tërësi mbetet pyetje e hapur. Nga KSHZ thonë se një ekip ekspertësh të pavarur të IT-së po e analizon harduerin dhe softuerin, ndërsa do të formohet edhe një grup pune për hulumtimin e tregut. Nga vlerësimi i tyre do të varet nëse prokurimi i ardhshëm do të jetë vetëm për softuer apo për rinovim të plotë të aparateve. Për krahasim, terminalet për identifikim biometrik, të cilat u përdorën për herë të parë në zgjedhjet lokale të vitit 2021, i kushtuan shtetit 11,2 milionë euro.

Gjashtë kandidatë në garë

Për postin e kryetarit garojnë gjashtë kandidatë: Stojançe Radiçeski nga koalicioni „Maqedonia jote“ i udhëhequr nga VMRO-DPMNE, Jovica Radeski nga koalicioni i udhëhequr nga LSDM, Jakup Useini nga koalicioni Vlen, Arkin Jahiji nga koalicioni i udhëhequr nga BDI, si dhe kandidatët e pavarur Dushan Bogdanovski dhe Arife Idrizi. Muajve të fundit detyrën e ushtruesit të detyrës së kryetarit e kreu Robert Milosheski.

Për fitore në raundin e parë kandidati duhet të fitojë shumicën e votave të atyre që votuan, me kusht që të dalin të paktën një e treta e votuesve të regjistruar. Nëse asnjë kandidat nuk fiton shumicën, dy më të mirët shkojnë në raundin e dytë pas dy javësh, ndërsa nëse pjesëmarrja është nën një të tretën, e gjithë procedura përsëritet. Çdo votues sot do të identifikohet me gjurmë gishti - në një aparat të cilit KSHZ ia zgjati jetën në momentin e fundit.