San Marino: republika më e vjetër në botë e mbledhur në 61 kilometra katrorë

Ka shtete që janë më të mëdha se disa qytete, dhe shtete që janë më të vogla se disa fshatra. San Marino bën pjesë në kategorinë e dytë - vendi i tretë më i vogël në botë, i ngujuar në mes të Italisë, por me një titull që askush tjetër nuk e ka: republika më e vjetër ekzistuese në planet, e pavarur që prej vitit 301.

Me një sipërfaqe prej vetëm 61 kilometra katrorë, gjithë vendi mund të vizitohet për një ditë - por ajo që ofron mbetet gjatë në kujtesë. Mbi gjithçka dominojnë tri kullat, Guaita, Cesta dhe Montale, të ngritura në tri majat e malit Titano, të ndërtuara mes shekullit të 11-të dhe të 13-të. Shtegu mes dy të parave, i quajtur „Shtegu i shtrigave“, kalon nëpër një pyll shkëmbor dhe është pikërisht ajo skena që e fotografon kushdo.

Bërthama historike është një labirint mesjetar rrugicash guri. Këtu janë kisha e Shën Françeskut, më e vjetra në vend, sheshi i Lirisë me Pallatin neogotik të pushtetit ku mblidhet parlamenti, dhe një statujë e Lirisë e ngritur gati një dekadë para asaj në Nju Jork. Te qyteza fqinje Borgo Maxhore arrihet me një teleferik që niset çdo 15 minuta.

Dhe San Marino nuk është vetëm gur e pamje. Parfumet vendore bëhen nga livanda, menta dhe rozmarina e rajonit, ëmbëlsira kombëtare është torta e tri maleve me shtresa vafëlsh dhe krem lajthie-çokollate, ndërsa verërat Brugneto e Moskato pihen aty ku prodhohen. Për udhëtarin ballkanik që kërkon diçka të ndryshme nga metropolet e zakonshme, ky shtet xhepi ofron më shumë histori për metër katror në të gjithë Evropën.