Bir basın açıklaması, iki tarih. Muhalefet lideri Venko Filipçe, hükümetin anayasa değişikliklerini uygulamayarak Makedonya'nın Avrupa geleceğini bloke ettiğini iddia ediyor. VMRO-DPMNE ise Filipçe'nin „yeni bir ihanete hazır şekilde Avrupa üzerine ders verdiğini" söylüyor. Aralarında - hangi gerçeklik versiyonunun doğru olduğunu anlamaya çalışan 1,8 milyon vatandaş.

„Bulgaristan'la değil, Avrupa'yla çalışıyoruz. Avrupa şartlarını yerine getirmeliyiz," diyor Filipçe. Ve ekliyor: „Başbakan Makedon dilinin tehdit altında olduğunu söylediğinde yalan söylüyor. Bulgar parlamentosu, Makedon dilinin açıkça tanındığı müzakere çerçevesini kabul etti."

Etrafında on yıllık savaş yapılan cümle. Makedon dilinin „açıkça" mı yoksa anlaşmayı kimin okuduğuna bağlı olarak şartlı mı tanındığı - bunu hiçbir siyasetçi kapatmak istemiyor. Diğer yandan VMRO-DPMNE, Filipçe'nin „yeni Bulgar hükümetinin kurulmasından önce garantisiz anayasa değişiklikleri önerdiğini, hükümet kurulur kurulmaz da Radev'in peşine düştüğünü" iddia ediyor. Çeviri: Dili koşulsuz satıyorsun.

İki taraf da aynı retoriği kullanıyor - „ulusal tavizler", „ihanet", „egemenlik", „Avrupa yolu" - ve iki taraf da retoriğin strateji olduğuna inanıyor. Vatandaş bir basın açıklamasının ardından diğerini izliyor ve aynı „Avrupa yolu"nun konuşan kişiye göre neden iki farklı anlama geldiğini anlamıyor.

Tartışılan anayasa değişiklikleri üç yıldan fazla süredir uzayıp gidiyor. 2022'de binlerce kişi protesto etti. 2024'te konu „tükenmiş"ti. 2026'da - yine her basın toplantısının baş manşeti. Bu tesadüf değil. Dil ve kimlik meselesi, hiçbir tarafın kaybetmek istemediği siyasi bir araç. Kaybetmek, siyasi hayatın geri kalanını muhalefette geçirmek demek.

Metla için bu „basın toplantısı haberi" değil. Bu bir semptom. İki taraf da aynı argümanı kullanıyor - karşı tarafın ihanet ettiği. Ve iki taraf da haklı - ama kendilerinin düşündüğü şekilde değil. Kim ihanet ediyor? Anayasayı referandumsuz yazanlar. Ve anayasa değişikliklerini alternatifsiz bloke edenler. Hesap „Avrupa yolu" ile „egemenlik" arasında değil. Hesap şeffaflık ile propaganda makinesi arasında.