Bağımsızlığın 35. yılı kutlamasının organizasyonu için teklif verme süresi 8 Mayıs Cuma günü öğlen sona erdi. Yaklaşık yüz sayfalık tek bir teklif ulaştı. 12 Mayıs Salı günü Hükümet, "Avalon" yapım şirketiyle birlikte programı kameralar önünde çoktan tanıtıyordu, başrol ismi David Guetta ile.

Cuma öğlen ile Salı arasında dört takvim günü var, ikisi hafta sonu. Kamu çağrısına göre bu aralıkta belgelerin açılması, eksiksizliğinin doğrulanması, esasa ilişkin değerlendirme yapılması, yapım ve mali gerekçeliliğin ölçülmesi, raporun hazırlanması, kararların alınması ve seçilen kuruluşun resmî hükümet sunumuna hazır olması gerekiyordu.

Söz konusu olan, yaklaşık 5,5 milyon euro kamu parası değerinde bir proje.

Kendi rolünü kendi değiştiren bir komisyon

En ilginç çelişki sürelerde değil, komisyonun kendisi hakkında söylediklerinde. Kamu çağrısında siyah beyaz yazıyor: komisyon prosedürü yürütür, değerlendirmeyi yapar, en uygun teklif sahibi önerisini içeren raporu hazırlar ve bir dizi kriteri değerlendirir - konseptin niteliği ve yenilikçiliği, yapım değeri, beklenen kamu ilgisi, teknik ve lojistik hazırlık, mali gerekçelilik ve şeffaflık.

Başkanı Nikolçe Micevski ise şimdi komisyonun pratikte yalnızca belgelerin eksiksiz ve zamanında sunulup sunulmadığını saptamaya yaradığını savunuyor.

İki iddia aynı anda doğru olamaz. Çağrı haklıysa, beş milyon euroluk bir projeyi değerlendiren organ bunu yapmıştır - ve rapor vardır. Micevski haklıysa, çağrının öngördüğü esasa ilişkin değerlendirmeyi bir başkası yapmıştır ve o birinin bir adı vardır.

Komisyon başkanı, ardından programda yazar

Hikâye burada ağırlaşıyor. Komisyona başkanlık eden aynı Micevski, daha sonra José Carreras konserinin - aynı kutlamanın bir parçasının - düzenlemelerinin yazarı olarak ortaya çıkıyor.

Organizatör Boban Miloşeski, "dostum ve uzun yıllardır iş arkadaşım Nikolçe Micevski" ile bu projeyi tam iki yıl konuştuklarını kamuoyu önünde açıkladı. Micevski ise komisyonu yönettiği sırada daha sonra programda görevlendirileceğini bilmediğini öne sürüyor.

İki anlatı, birbirine zıt iki zaman çizelgesi ve soruyu çözecek çok somut bir belge: komisyona katılımdan önce verilmişse, çıkar çatışması bulunmadığına dair resmî bir beyan.

Tam olarak ne isteniyor

Levica'dan komisyonun tam raporunun, çalışma tutanaklarının, varsa bireysel puanlamaların, her kritere ilişkin gerekçenin, seçim kararının, seçilen uygulayıcının bilgilendirilme tarihinin ve teklifin sunulmasından resmî duyuruya kadar tüm zaman çizelgesinin yayımlanmasını istiyorlar.

Mantık basit: bir prosedüre tek bir teklif ulaştığında, "en uygun teklif sahibi" kavramı ancak kamuoyu bu uygunluğun neye göre saptandığını görebilirse anlam taşır. Aksi halde değerlendirme, önceden hazırlanmış bir sonuca giden bürokratik bir patikadan ibarettir.

SDSM de aynısını istiyor - tüm belgelerin yayımlanmasını ve şirketleri seçen Devlet Piyangosu'ndaki komisyon üyelerinin kim olduğunun, 5 milyon eurodan fazlasının hangi kriterlerle dağıtıldığının açıklanmasını.

Tüm bunların arkasındaki sahne

Arka plan hikâyeyi ağırlaştırıyor. Bu belgelerin istendiği hafta, Tikveş bölgesindeki bağcılar alıcı olmadığı için kendi bağlarını söküyor, biber ise 26 denarlık üretim maliyetine karşılık 15 denara alınıyor.

Kimse devletin 35 yıllık bağımsızlığı kutlayamayacağını öne sürmüyor. Soru başka ve tümüyle somut: beş milyon euro halkın parasını ilgilendiren bir süreç, her şey kusursuz temizse neden kapalı kapılar ardında kalsın?