Meclis, Koçani'deki "Puls" diskotekindeki trajediye ilişkin araştırma komisyonu kurulması kararını oybirliğiyle aldı. Bu, dokuz ay önceydi. Komisyon hâlâ kurulmuş değil.

Yetki tartışması yüzünden değil. Oy eksikliği yüzünden de değil - karar oybirliğiyleydi. O günden bu yana her tarafın, adımı kendisinin değil bir başkasının atması gerektiğine dair birer açıklaması olduğu için.

"16 Mart 2025 - Koçani" yurttaş derneğinin tüm milletvekillerine mesajı kısa: "Komisyonun ne zaman kurulacağını ve çalışmaya ne zaman başlayacağını somut bir süreyle kamuoyuna açıklayın. Bizim çocuklarımız siyasetçi değildi. Eğlenmeye çıkan ve eve dönmeleri gereken gençlerdi."

Üç gerekçe, tek bir çözüm yok

Venko Filipçe liderliğindeki muhalefetteki SDSM'de tutum birkaç kez değişti. Önce partinin hemen üye aday göstereceği duyuruldu. Sonra açıklama, Meclis Başkanı Afrim Gashi'den gelecek bir yazının beklendiğine dönüştü. Bu tutum bugün de yinelendi.

VMRO-DPMNE'de gerekçe başka: Koçani için zaten bir araştırma komisyonu var, başkanlığını Dimitar Apasiev'in yaptığı komisyon, dolayısıyla aynı dosya için iki paralel komisyon gereksiz olurmuş.

Levica ve Apasiev tarafında ise o daimî komisyonun çalışmasının ne zaman programlanacağına dair somut bir tarih yok. Şimdiye dek partiden, kendi sonuç önerileri bulunan VMRO-DPMNE ile tutumları uyumlulaştırmaya çalıştıklarını açıkladılar. DUİ ve Vredi'de konu önceliklerin arasında bile değil.

Yani: kimi bir yazı bekliyor, kimi zaten var olan komisyonu, kimi de ikincilerin onayını. Herkesin bir gerekçesi, hiç kimsenin bir yükümlülüğü olmadığı dokuz aylık bir çember.

Komisyonun tam olarak neyi incelemesi gerekiyordu

Ebeveynler soruyu tam olarak koyuyor ve bu, mahkeme gerektirmeyen bir soru: kim biliyordu, kim denetliyordu, kimin yetkisi vardı da harekete geçmedi ve kurumların yıllarca, bugün soruşturma konusu olan ihmalleri engellememesi nasıl mümkün oldu.

Dernek, bir araştırma komisyonunun cezai suçu saptama görevi olmadığını hatırlatıyor - bu mahkemenin işi. Onun rolü, sistemin nerede çöktüğünü ve siyasi sorumluluk olup olmadığını saptamak. "Sistem soyut bir kavram değildir. Onu kurumlar oluşturur, kurumları ise adı, soyadı, görevi ve sorumluluğu olan insanlar yönetir," diyorlar dernekten.

O komisyonun yetkisi yalnızca "Puls" ile sınırlı değil. Tetova'daki modüler hastane yangınını, Laskarci yakınlarındaki otobüs kazasını ve Bulgaristan'daki otobüs kazasını da kapsıyor. İnsanların hayatını kaybettiği dört olay, siyasi sorumluluğun saptanması gereken dört olay ve dokuz aydır toplanmamış bir komisyon.

Komisyon beklerken geri kalan her şey ilerliyor

En çok acıtan kısım bu. Parlamentonun komisyon kuramadığı aynı dokuz ayda, diğer süreçler gayet düzgün bir tempoyla ilerledi - yalnızca tek bir yönde.

Organize Suçlarla Mücadele Savcılığı, modüler hastanelerin tedariki, ihaleleri ve malzemelerine ilişkin soruşturmayı kapattı. Yüksek Mahkeme "Laskarci" davasındaki kararı bozdu, ardından hükümlüler cezaevinden çıktı. "Puls"un sahibi Dejan Jovanov - Deko ise tutukluluktan çıkmak üzere.

Adalet, yanıta doğru olduğundan daha hızlı çıkışa doğru akıyorsa, beklemek artık usule ilişkin bir mesele olmaktan çıkar. Ebeveynler bunu farklı ifade etti ama aynı anlamda: çocuklarımızın süresi yok, adaletin süresi dolmamalı.