İspanya'da tren faciası: 68 ölü, kontrol merkezi ise trenlere hız sınırı olmadan hareket etme talimatı vermiş

İspanya üç günlük ulusal yasta. En az 68 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı ve kurbanların birçoğunun kimliği hâlâ belirlenemedi. Bu, modern Avrupa tarihinin en ağır demiryolu kazalarından biri ve İspanya'da Santiago de Compostela yakınlarında 80 kişinin öldüğü 2013'ten bu yana en ağırı.

Çarşamba sabahı Madrid - Sevilla hattında bir hızlı tren, rayda bekleyen bir trene arkadan çarptı. Özel operatör Iryo'ya ait, 147 yolcunun bulunduğu duran tren, bilgisayar sistemindeki bir arıza nedeniyle durdurulmuştu. Ona, 397 yolcu taşıyan devlet operatörü Renfe'nin treni çarptı. Birkaç vagon setten aşağı yuvarlandı, biri alev aldı. Kurtarma ekipleri bütün gece projektörler altında saçları keserek hayatta kalanları aradı.

Hikâyenin anahtarı tek bir kararda. Ulaştırma Bakanı Óscar Puente, sistem arızasında yönetimi 24 saat çalışan Madrid'deki nöbetçi kontrol merkezinin devraldığını açıkladı. Bakana göre tam da bu merkez "anlaşılmaz" bir karar verdi: trenlere yeniden hareket etme talimatı gönderdi, hem de hiçbir hız sınırlaması olmadan. Trafik kontrolörleri ile makinistler arasındaki konuşmaların ses kayıtları da aynı şeyi gösteriyor - önündeki tren arızalı halde beklemesine rağmen hızlı trene yeşil ışık yakıldı.

Bir bakan, kendi sorumluluğundaki bir birimin yaptığını bizzat "anlaşılmaz" diye nitelendirdiğinde, soru teknik olmaktan çıkar. Kim hesap verecek? Başbakan Pedro Sánchez, İspanya'nın bu yıl iki ağır tren kazası yaşamasının "kabul edilemez" olduğunu söyledi. Ocak ayında Córdoba yakınlarında, aynı hatta ama çok daha güneyde, 46 kişi ölmüştü. Sevilla hattında bir yılda iki felaket.

Gece yaklaşık 1.500 kişi Madrid'deki Ulaştırma Bakanlığı önünde toplanarak Sánchez ve Puente'nin istifasını istedi. Göstericiler şişe ve işaret fişeği atmaya başlayınca polis biber gazı kullandı; raporlara göre yaralanan ya da gözaltına alınan olmadı. Makinistler perşembe günü için "demiryolu güvenliğini savunmak amacıyla" grev ilan etti. Muhalefetteki Halk Partisi'nin lideri Alberto Núñez Feijóo, "İspanya altyapısına ne olduğunu bilme hakkına sahip" dedi.

Partilerin çoğu seçim kampanyalarını hemen durdurdu. İstisna, lideri Santiago Abascal'ın rayların durumuna yönelik eleştirileri "yas yoluyla susturma girişimi" olarak nitelendirdiği şeye katılmayacağını söyleyen Vox. Balkanlar bu sahneyi ezbere biliyor: Novi Sad'da 16 kişinin öldüğü saçak çökmesinin ardından, tam da "kim sorumlu" sorusu, sonunda Sırbistan'da iktidarı değiştiren bir harekete dönüştü.

Sivil Muhafızlar, kayıp ihbarları için Madrid, Toledo, Sevilla ve Córdoba'da büro açtı ve aileleri bulmak için DNA örnekleri alıyor. Brüksel'deki Avrupa kurumlarının binalarındaki bayraklar yarıya indirildi. Aileler sevdiklerinin isimlerini öğrenecek. Yeşil ışığı yakanın adını da öğrenecekler mi?