Железничка трагедија во Шпанија: 68 загинати, а контролниот центар им наредил на возовите да тргнат без ограничување на брзината

Шпанија е во тридневна национална жалост. Најмалку 68 луѓе загинаа, десетици се повредени, а многу од жртвите сè уште не се идентификувани. Ова е една од најтешките железнички несреќи во модерната европска историја и најтешката во Шпанија од 2013 година, кога кај Сантијаго де Компостела загинаа 80 луѓе.

Во среда наутро, брз воз на линијата Мадрид – Севиља удрил одзади во композиција што стоела на пругата. Стоечкиот воз на приватниот оператор Iryo, со 147 патници, бил запрен поради дефект на компјутерскиот систем. Во него удрил возот на државниот оператор Renfe, во кој имало 397 патници. Неколку вагони слетале од насипот, а еден се запалил. Спасувачите цела ноќ сечеле лим под рефлектори, барајќи преживеани.

Клучот на приказната е во една одлука. Министерот за транспорт Оскар Пуенте објасни дека при дефект на системот управувањето го презема дежурниот контролен центар во Мадрид, кој работи 24 часа. Токму тој центар, според министерот, донел „неразбирлива“ одлука: им испратил упатство на возовите повторно да тргнат, и тоа без никакво ограничување на брзината. Аудиоснимките од разговорите меѓу диспечерите и машиновозачите го покажуваат истото – брзиот воз добил зелено светло иако композицијата пред него стоела во дефект.

Кога министерот сам го нарекува „неразбирливо“ она што го направила службата за која тој одговара, прашањето престанува да биде техничко. Кој ќе одговара? Премиерот Педро Санчес изјави дека е „неприфатливо“ Шпанија оваа година да доживее две тешки железнички несреќи. Во јануари, кај Кордоба, на истата линија но многу појужно, загинаа 46 луѓе. Две катастрофи на линијата кон Севиља во една година.

Ноќта околу 1.500 луѓе се собраа пред Министерството за транспорт во Мадрид, барајќи оставки од Санчес и од Пуенте. Полицијата употреби солзавец откако демонстрантите почнаа да фрлаат шишиња и сигнални ракети; повредени и уапсени, според извештаите, нема. Машиновозачите го најавија штрајкот за четврток, „во одбрана на железничката безбедност“. „Шпанија има право да знае што се случува со нејзината инфраструктура“, порача лидерот на опозициската Народна партија, Алберто Нуњес Фејхоо.

Повеќето партии веднаш ги прекинаа предизборните кампањи. Исклучок е Вокс, чиј лидер Сантијаго Абаскал рече дека нема да учествува во она што го нарече обид „преку жалоста да се замолчат критиките“ за состојбата на пругите. Балканот оваа сцена ја знае напамет: по падот на надстрешницата во Нови Сад, кога загинаа 16 луѓе, токму прашањето „кој одговара“ прерасна во движење што на крајот ја смени власта во Србија.

Цивилната гарда отвори канцеларии во Мадрид, Толедо, Севиља и Кордоба за пријавување исчезнати и зема примероци ДНК за да ги пронајде семејствата. Знамињата на зградите на европските институции во Брисел се спуштени на половина копје. Семејствата ќе ги добијат имињата на своите. Ќе го добијат ли и името на оној што дал зелено светло?