Öğrenci yurtlarının ve kaynak merkezlerinin yenilenmesi için seksen beş buçuk milyon euro. Beş binden fazla öğrencinin daha iyi koşullara kavuşması hedefleniyor. Süre Aralık 2031'e kadar; nihai maliyetin yüz milyon euroyu aşabileceği şimdiden dile getiriliyor.

Bu para basit bir bütçe kalemi değil. Altmış milyon euro, Alman Kalkınma Bankası KfW'den alınan kredi - yani geri ödenecek borç. Yirmi bir milyon euro Avrupa Birliği hibesi, 3,85 milyon euroyu ise Eğitim ve Bilim Bakanlığı sağlıyor. Girişimin adı "Öğrenci yurtlarının ve kaynak merkezlerinin enerji verimli rehabilitasyonu".

İki yurt için yedi yıl

Bu amaç için ilk kaynaklar daha 2019'da sağlanmıştı. Yedi yıl sonra iki yurt tamamlandı - Avtokomanda'daki "Stiv Naumov", işlerin sona yaklaştığı yurt, ve Merkez'deki "Kuzman Yosifovski-Pitu", yıl sonuna kadar bitmesi beklenen yurt.

Gecikmenin nedenleri neredeyse karikatürleşmiş, ama gerçek. Binaların inşa edildiği döneme ait orijinal belgeleri kimse saklamamış. Kadastroda olmayan yerlerde yüzlerce metrekare kayıtlıymış, var olan yerlerde ise yüzlerce metrekare atlanmış. İzinler ağır aksak çıkmış. Para hesapta harcanmadan durduğu için de devlet, zamanında kullanmadığı için yaklaşık 120.000 euro ödemiş.

Bu, beceriksizliğin rakama dökülmüş hali. Yüz yirmi bin euro, hiçbir şeye harcanmadı; o sırada öğrenciler ellili ve altmışlı yılların binalarında yaşıyordu.

Üsküp merkezinde fuel oil, yakın zamana kadar

"Kuzman Yosifovski-Pitu" yurdu fuel oil ile ısıtılıyordu - hem de her kış boğulan bir şehrin, Üsküp'ün merkezinde. Kazan artık temizlenip mühürlendi, bina merkezi ısıtmaya bağlandı, çatıda küçük bir güneş enerjisi santrali var. Üç camlı pencereler, yeni yalıtım ve yeni tesisat döşendi.

Proje üç aşamaya bölünmüş durumda ve dokuz öğrenci yurdunu, bir öğrenci pansiyonunu ve altı kaynak merkezini kapsıyor. Yedi yurdu içeren ikinci aşama, ihalelerin son evresinde. Dört bina - Ohri, Prilep, İştip ve Üsküp'teki "Tome Stefanovski Seniky" yurdu - Alman "Fraunhofer" enstitüsünün tasarım desteğiyle, neredeyse sıfır enerji tüketimli binalara yakın bir standarda göre yenilenecek.

Tahminlere göre tüm yenilemeler tamamlandığında yılda 3.400 ton daha az karbondioksit salınacak, elektrik tüketimi ise yaklaşık 7.700 megavat-saat azalacak - ülkede yaklaşık 1.300 hanenin yılda tükettiği miktar.

Bütün bunlar kulağa iyi geliyor. Yine de bir soru kalıyor: yenileme aynı zamanda yatak kapasitesinin belirgin biçimde azalması demek. Yurtlar daha nitelikli olacak, ama içlerinde daha az öğrenci yaşayacak. Yazın, söylendiği gibi "dipsiz kuyu" olmamaları için hostel olarak işletilecekler.

Yani - daha az insan için daha iyi koşullar. O yatakları alamayacak olanlarla kimin ilgileneceğini kimse söylemedi. Ve bu soru 2031'den çok daha önce gelecek.