Vatandaşların 7,51 milyar euro mevduatı ve 4,93 milyar euro kredisi: Kişi başına 4.100 euroluk ortalama yalnızca hesap makinesinde var

Dünya Tasarruf Günü'nde rakam kulağa hoş geliyor: Vatandaşların hesaplarında 7,51 milyar euro var. Merkez Bankası verilerine göre eylülde hanehalkı mevduatı bu kadardı, yılbaşında ise yaklaşık 7,2 milyar euroydu. Dokuz ayda yaklaşık 310 milyon euro artış.

Yaklaşık 1,83 milyon kişiye bölündüğünde bu tutar kişi başına aşağı yukarı 4.100 euro ediyor. Bu rakam yalnızca hesap makinesinde var. Mevduata vadesiz hesaplar ve işlem hesapları da dahil, yani gelecek hafta elektrik faturasının ödeneceği maaş da. Üstelik toplam tutardan arkasında kaç tasarruf sahibi olduğu ya da ne kadarının en yüksek bakiyeye sahip olanlarda bulunduğu görülemiyor.

Bilançonun diğer yüzü daha hızlı büyüyor. Vatandaşların kredileri eylülde yaklaşık 4,93 milyar euroya ulaştı, hanehalkı kredileri yıllık bazda yüzde 12,7 daha yüksek. Mevduat kredilerin iki milyar eurodan fazla üzerinde, ama bu bütün bir ülkenin toplamı. Bu rakamda paranın taksit ödeyen kişide olduğunu söyleyen hiçbir şey yok.

Bir de fiyat meselesi var. Eylülde hanehalkına yeni verilen kredilerin ortalama faiz oranı yüzde 4,77, yeni alınan mevduatın ise yüzde 2,69 oldu. Ocak-eylül dönemi enflasyonu yüzde 3,6. Başka bir deyişle, hesaptaki rakam büyüyor, onunla satın alınabilecek şeyler ise hiç büyümeyebilir.

Ay ay bakıldığında tablo o kadar da düz bir çizgi değil. Martta vatandaşlar yaklaşık 31,8 milyon euro çekti, ağustosta ise mevduat temmuzdaki 7,52 milyardın ardından 7,49 milyar euroya düştü. Tasarruf gerçek, ama aynı zamanda kırılgan.

Bankalar büyümeyi güven olarak okuyor ve bunun için dayanakları var. Ama insanların nasıl yaşadığını bilmek için başka bir veri gerekiyor: Kaç hanenin birkaç aylık yedeği var, kaçı tek bir beklenmedik gideri bile karşılayamıyor. Böyle bir rakam kutlamalarda gösterilmiyor. Milyarlar bankalarda. Soru, kimin olduğu.