Trump ve Putin Kiev'siz neredeyse beş milyon ton Rus dizeli üzerinde anlaştı, Ukrayna Rostov'a insansız hava araçlarıyla cevap verdi

Donald Trump 9 Ekim'de Vladimir Putin'le yaptığı telefon görüşmesinin ardından Amerikan ve dünya pazarına Rus dizeli teslimatlarının yeniden başlaması konusunda anlaştığını açıkladı. Miktar sembolik değil: hemen 300.000 tondan fazla, kasımda 500.000 ton daha, ardından bir milyon ton; Trump ayrıca üç milyon ton daha duyurdu. Savaş için mümkün olduğunca az parası olsun diye yaptırım altında tutulan bir ülkeden neredeyse beş milyon ton yakıt.

Trump'ın gerekçesi iç politika: Amerikalılar için daha ucuz yakıt, onun deyişiyle, başlıca öncelikleri arasında. Washington aynı zamanda Rus dizeli ticaretine yönelik yaptırımları yumuşattı. Başka bir deyişle Moskova daha fazla enerji ihracatı için açık bir kapı elde etti - Kiev'in belirttiği gibi, savaşı yatıştırmaya dair hiçbir anlaşma olmadan.

Anlaşmadan sonraki gece - Rostov bölgesinde yangın

Birkaç saat bile geçmedi. 10 Ekim'e bağlanan gece Ukrayna insansız hava araçları, Rostov bölgesinde Novoşahtinsk rafinerisiyle bağlantılı petrol terminalini vurdu. Patlamaların ardından büyük bir yangın çıktı; sosyal medyada dolaşan görüntüler sanayi bölgesinin üzerinde alevleri gösteriyor. Hasarın boyutu henüz doğrulanmadı.

Arka plan daha da ilginç. Washington'daki üst düzey bir yetkiliye dayanan bir Amerikan haber sitesine göre Trump, Zelenskiy'nin Rus rafinerilerine saldırıları durdurma yönündeki Amerikan taleplerini defalarca görmezden gelmesinin ardından Putin'le anlaşmaya yöneldi. Trump ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı'nı daha önceki barış fırsatlarını kaçırmakla ve Ukrayna'nın rafinerilere yönelik saldırılarının ABD yakıt piyasasını etkilediğini söyleyerek kamuoyu önünde suçladı.

Kiev farklı bir versiyon anlatıyor. Ukrayna tarafı anlaşmadan önceden haberdar edilmediğini ve Rusya da aynısını yaparsa enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurmayı düşünmeye hazır olduğunu söylüyor. Savaş Ukrayna topraklarında sürerken iki büyük güç yakıt konusunda anlaşıyor, Ukraynalılar ise olup bittikten sonra öğreniyor. Balkanlar'ın küçük halkları bu sahneyi ezbere bilir: büyükler anlaştığında, hakkında anlaşılan taraf en az sorulandır.

"Putin'e verilen hediyeler barış getirmeyecek"

Zelenskiy lafını esirgemedi. Anlaşmayı "güçlü ortakların zayıf bir kararı" olarak nitelendirdi ve yeniden başlayan teslimatların Rusya'ya savaşı sürdürmek için ek gelir sağlayacağı uyarısında bulundu. "Putin'e verilen hediyeler ne barış getirir ne de uygar dünyaya herhangi bir fayda sağlar" dedi. Medyadaki iddialara göre Ukraynalı yetkililer, Moskova ile Washington arasındaki yeni anlaşmaya rağmen Rus rafinerilerine saldırıları sürdürmeyi planlıyor.

Zelenskiy 10 Ekim'i Avrupa ile telefonda geçirdi. İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile görüştü. Macron'la ek hava savunması ihtiyacını ve Rusya üzerinde daha güçlü baskıyı, Stubb'la Moskova'nın petrol ürünleri ihracatından elde edeceği ek gelirleri konuştu; Burnham'a ise Rus saldırıları ve koordineli adımlara duyulan ihtiyaç hakkında bilgi verdi.

Bu arada Miami'de Amerikalı, Ukraynalı ve Avrupalı temsilciler savaşın sona ermesi için olası bir çerçeveyi görüştü. Raporlara göre amaç, önümüzdeki haftalarda Rusya'ya sunulacak ortak bir öneri. Ne var ki arabuluculardan biri karşı tarafla kendi anlaşmasını - hem de yakıt üzerine - çoktan yapmışken barış müzakere etmek zor. O zaman masanın hangi tarafında kim oturuyor?