Сите се изјаснија дека не се виновни. Артан Груби, Методија Димевски, Скендер Мехмети, Бојан Јанев, Фатмир Рамадановски, Александар Димитриоски, Башким Авдиу – и Перпарим Бајрами, кој две години беше во бегство и во судницата седна дури откако се предаде. Штетата во Државна лотарија, според прецизираниот обвинителен предлог, изнесува околу 9,7 милиони евра.

Првичната бројка беше 8,2 милиони. Обвинителството ја коригираше нагоре за околу милион и половина евра пред судењето да почне како што треба. Тоа е разликата од една година работа на еден предмет – и мера за тоа колку длабоко се копало во нешто што првично изгледало помало.

Кој е Бајрами

Роден на 10 февруари 1993 година во Куманово, живее во селото Ваксинце. Студирал деловна информатика. Пред да влезе во државна функција работел во маркетинг – изработка на флаери, брошури, мониторинг на медиуми. Во 2018 година бил политички советник во Собранието. Потоа работел во Министерството за политички систем и односи меѓу заедниците, кај тогашниот прв заменик-премиер Артан Груби, кој денес седи на истата обвинителна клупа.

Во 2020 година е именуван за член и потпретседател на Управниот одбор на Државна лотарија. Од јануари 2022 до август 2024 година бил генерален директор. Против него скопското обвинителство води уште четири истраги за злоупотреба на службената положба, во кои сè уште се прибираат докази и се вршат вештачења.

Што точно се случило

Според обвинителниот предлог, обвинетите знаеле дека Државна лотарија немала право самостојно да приредува електронски игри на среќа на видеолотариски терминали. Тоа право уште во 2013 година било вложено како непаричен влог во вредност од 6.244.898 евра при основањето на друштвото со Казинос Австрија, при што Лотарија се стекнала со удел од 51 отсто.

И покрај тоа, на 9 мај 2023 година Бајрами до генералниот секретар на Владата Методија Димовски доставил информација за потреба од активности за самостојно приредување на игрите. Димовски на 6 јуни ја предложил како дополнување на точка на владина седница – спротивно на член 119 став 2 од Деловникот, без да ја врати до подносителот. Груби претседавал со таа седница, во својство на собрание на акционерското друштво. Точката поминала. Јавната набавка на видеолотариски терминали се реализирала.

Мерките и роковите

Од 9 септември Бајрами е во притвор во затворот во Шутка. Груби има домашен притвор – и тоа е единствената изречена мерка во целиот предмет. Бидејќи станува збор за обвинителен предлог, а не обвинение, роковите се скратени, па се очекува за околу еден месец и таа мерка да падне.

Груби и Бајрами избегаа во Косово во декември 2024 година. Груби се предаде во февруари 2026, Бајрами подоцна – за него судот претходно донел решение за судење во отсуство. Во судницата, кога Груби пристигна од притвор, двајцата се поздравија. Прво видување по бегството.

Од една до пет години

Кривичното дело е злоупотреба на службената положба и овластување по член 353 став 5 од Кривичниот законик. Пропишаната казна е од една до пет години затвор. Девет милиони и седумстотини илјади евра штета на државно претпријатие, осум обвинети, две години бегство во странство – и распон од една до пет години.

Адвокатот на Државна лотарија како оштетено правно лице изјави дека друштвото има побарувања, но дека дополнително ќе одлучува дали ќе ги остварува во кривичната постапка или преку посебна граѓанска парница. Значи, дури и враќањето на парите засега е отворено прашање.